Ὁ Ὅσιος Πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης, μητροπολίτης Ζιχνῶν,

Ὁ Ὅσιος Πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης, μητροπολίτης Ζιχνῶν, ἐν εἰρήνῃτελειοῦται κατά τό ἔτος 1333.Αὐτός ὁ θεοφόρος Πατέρας μας Ἰωάννης ἔζησε στά χρόνια τοῦ Ἀν-δρόνικου, τοῦ πιστοῦ βασιλέως καί Αὐτοκράτορος τῶν Ρωμαίων. Γεννή-θηκε ἀπό γονεῖς εὐσεβεῖς, καί ἐπειδή προτοῦ ἀκόμη νά φθάση στήν ἡλι-κία τῶν δύο χρόνων ἀπέμεινε ὀρφανός καί στερήθηκε τούς γονεῖς του, ὁθεῖος του ἀπό τήν πλευρά τοῦ πατέρα του, πού ὠνομαζόταν Ἰωαννίκιος,τόν πῆρε μαζί του καί, ἀφοῦ τόν ἀνέθρεψε ἐπιμελῶς καί τοῦ δίδαξε τάἱερά γράμματα καί τόν διαπαιδαγώγησε μέ τίς πνευματικές διδασκαλίες,τόν κούρευσε Μοναχό καί, καθώς τόν εἶχε στό κελλί του νά συμβιώνουν,τόν ἐκπαίδευε στόν μοναχικό βίο. Ὁ δέ πατέρας μας Ἰωάννης, ὅπως κά-ποιος ἄλλος Σαμουήλ, πού ἁγιάσθηκε στόν νοῦ ἀπό αὐτήν ἀκόμη τήνβρεφική ἡλικία, ἤ ὅπως λέγεται, ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων, ὅσο ἐκπαιδευότανστά θεῖα μαθήματα καί τήν εὐπρέπεια τῶν ἠθῶν καί τίς ἄλλες συνθῆκεςτῶν Μοναχῶν καί ὅσο ἀναπτυσσόταν μέ τέτοια ἐπαινετή καί θεοφιλῆ ἡ-λικία, τόσο, σύμφωνα μέ τόν Ἰσαάκ, καί στήν ἀρετή καί καταγινότανκαί προώδευε. Καί ἀφοῦ ἄσκησε ἱκανοποιητικά στήν πρᾶξι τήν φιλοσο-φία, καί μέσα ἀπό αὐτήν, ὅπως μέσα ἀπό μία σκάλα, προχώρησε στήνθεωρία τῶν ὄντων καί, ἀφοῦ ἔφθασε καί σ’ αὐτήν ἀκόμη τήν ἀκρόπολιτῶν ἀρετῶν, δέχθηκε καί τό ἀξίωμα τῆς ἱερωσύνης καί ἔγινε ἕνας καί αὐ-τός ἀπό αὐτούς πού προσεγγίζουν στόν προσεγγίζοντα Θεό. Ἐπειδή δέἀπό θεία οἰκονομία ἐπρόκειτο νά ἀναλάβη καί προεδρία λαοῦ, καθώς ἡθεία βούλησις καί πρόγνωσις, ἡ ὁποία σύμφωνα μέ τήν ἄποψι τοῦ Θεο-λόγου διαχειρίζεται ἀπό ὑψηλά τίς ὑποθέσεις τῶν μεγάλων πραγμάτων,δέν θέλει αὐτές οἱ πόλεις τῶν ἀρετῶν, πού βρίσκονται σέ ὑψηλά ὄρη, νάκρύβωνται. Οὔτε αὐτοί οἱ φωτεινοί λύχνοι νά σκεπάζωνται κάτω ἀπόμία κοιλότητα. Οἰκονόμησε νά ἀνεβῆ στόν Ἀρχιερατικό θρόνο, καί ἀπόἐκεῖ, σάν ἀπό πολύ ὑψηλή σκοπιά, νά φαίνεται αὐτός ὁ στολισμένος οἶ-κος τοῦ Θεοῦ καί ὁ λύχνος πού ἀκτινοβολεῖ τό φῶς. Δέχεται λοιπόν ὡςἀμοιβή τῶν κόπων τῆς ἀρετῆς του τήν διοίκησι τῶν πηδαλίων τοῦ ἐπι-σκοπικοῦ θρόνου Ζιχνῶν.Ἀλλά, ἐφ’ ὅσον ἀναφέρομαι σέ αὐτό τό σημεῖο, καλό θά ἦταν νά δι-ηγηθῶ καί πῶς ὁ προαναφερθείς θεῖος του τοῦ ἐπέτρεψε νά ἀρχιερατεύ-ση. Διότι δέν εἶναι καί μικρός ἔπαινος τό γεγονός τῆς ὑπερβολικῆς του ὑ-12η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ292πακοῆς καί εὐπείθειας, πού εἶχε στόν θεῖο καί προεστῶτα του. Οἱ Χρι-στιανοί τῶν Ζιχνῶν, ἐπειδή ἔκριναν ἀνώτερο ἀπό κάποιον ἄλλο γιάΠοιμένα τους τόν θεοφόρο τοῦτο Πατέρα μας, ἦλθαν σ’ αὐτόν καί τοῦζητοῦσαν μέ θερμή παράκλησι νά συναινέση στό αἴτημά τους καί δεχό-μενος τήν ποιμαντορική τους διευθέτησι, νά γίνη Ἀρχιερέας τους. Καίαὐτός, πού σέ ὅλα καί γιά ὅλα ὑποτασσόταν στόν θεῖο του, τούς ἔστειλεσ’ αὐτόν, νά ζητήσουν τήν ἄδειά του. Ὁ θεῖος του ὅμως οὔτε νά ἀκούσηδέν ἤθελε, οὔτε δεχόταν κάτι τέτοιο, ἀλλά ἐναντιωνόταν καί σέ τίποτεδέν συμφωνοῦσε, ὄχι γιά ἄλλη αἰτία, παρά διότι φοβόταν, μήπως, δίνον-τας ὅλο τόν ἑαυτό του στήν φροντίδα τῆς ἐπισκοπῆς, δέν θά εἶχε τήν ἐ-νεργό καί δραστήρια διάθεσι, προκειμένου νά φροντίζη καί νά ἐπιμε-λῆται τήν ἴδια τήν Μονή. Καί ὅτι ἔτσι ἔχει ἡ ἀλήθεια καί ὅτι τοῦτο ἐπι-θυμοῦσε ἡ πρόθεσις τοῦ Γέροντα, εἶναι φανερό ἀπό τό γεγονός ὅτι, ἐκεῖ-νος ὁ θεῖος Γέρων τότε μόνο συμφώνησε, τότε δέχθηκε τό αἴτημα αὐτῶν,πού τόν ἐπισκέφθηκαν, ὅταν ἔλαβε ἔγγραφη ὁμολογία ἀπ’ αὐτόν, πώςκαί ὅσο ζεῖ καί μετά τόν θάνατο τοῦ θείου του θά φροντίζη καί θά ἐπιμε-λῆται αὐτή τήν ἱερά Μονή. Ἀλλά ἀφ’ ὅτου ἔγινε Ἀρχιερέας, ποιός νοῦςμπορεῖ νά ἀντιληφθῆ ἤ ποιό χέρι νά γράψη ἤ ποιά γλῶσσα νά διηγηθῆτούς κόπους, τούς μόχθους, τίς ἀγρυπνίες, τίς ὁποῖες ἔκαμνε γιά τήν διοί-κησι καί διακυβέρνησι τοῦ ποιμνίου πού τοῦ ἐμπιστεύθηκαν. Δέν ἔδινεὕπνο στά μάτια του, σύμφωνα μέ τό Δαβιτικό, οὔτε ἀνάπαυσι στούςκροτάφους του, ἀλλά πάντα καί ἔπραττε καί μιλοῦσε γιά τήν σωτηρίατῶν ψυχῶν τοῦ ποιμνίου του, ὁ σκοπός του δέν ἦταν ἄλλος, παρά τό νάκαθοδηγῆ τό ποίμνιό του στίς σωτήριες νομές, καί τό νά τό διαφυλάτη ἀ-πό τά δόντια τοῦ νοητοῦ λύκου ἀβλαβές καί ἀμόλυντο, πότε μέ διδασκα-λίες καί πότε μέ ἀπειλές, ἑνώνοντας τό πικρό μέ τό γλυκό, σύμφωνα μέτούς ἐπιστήμονες ἰατρούς. Τέτοια προστασία παρεῖχε στό ποίμνιό του, καίμολονότι δέν ἀμελοῦσε καί τήν φροντίδα τῆς Μονῆς του, ἄν καί ζοῦσε ἀ-κόμη ὁ θεῖος του. Καί ὅταν αὐτός ἀποδήμησε στόν ποθούμενο Κύριο, ἐνῶεἶχε ζήσει ζωή ἰσάξια μέ τήν πολιτεία τῶν ἀγγέλων, ὁ ὅσιος αὐτός Πατέ-ρας μας Ἰωάννης, ἀφοῦ παραιτήθηκε ἀπό τήν ἐπισκοπή του, ἔμεινε σ’ αὐ-τή τήν ἱερά Μονή τοῦ Προδρόμου, σύμφωνα μέ τήν ἔγγραφη ὑπόσχεσίτου πρός τόν θεῖο του καί μετωνομάσθηκε Ἰωάννης μοναχός μέσῳ τοῦ θεί-ου καί Ἀγγελικοῦ σχήματος, τήν ὁποία ἡ θεία Μονή διαδέχθηκε ὡς θεῖοκλῆρο ἀπό τόν θεῖο του. Αὐτήν λοιπόν τήν βρῆκε περιποιημένη ἕως τόΠαρεκκλήσιο, τό ὁποῖο σήμερα ὀνομάζεται παλαιός Πρόδρομος. Καί διέ-θετε τοῦτο τόν ναό μόνο καί κάποια κελιά ὡς μοναδική κατοικία τῶν ἱε-ρῶν ἀνδρῶν πού συγκεντρώθηκαν ἐκεῖ ἀπό τόν θεῖο του. Ἐφ’ ὅσον λοι-πόν αὐτά διέθετε ἡ Μονή, ἀνήγειρε ἄλλο ναό μέγα, ὡς καθολικό, αὐτόν12η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ293πού διακρίνεται ἀπό αὐτά τά θεμέλια στό ὄνομα τοῦ Τιμίου ἐνδόξουΠροφήτου Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ, καί ὡραιότατα καί ποικιλοτρό-πως τόν καλλώπισε μέ λαμπρές καί ὡραῖες εἰκόνες καί μέ πολλά ἱεράσκεύη, καί μέ ἄλλα διάφορα ἀναθήματα. Οἰκοδόμησε δέ καί τράπεζα,γιά νά τρῶνε οἱ εὑρισκόμενοι Πατέρες, ὅπως ἀπαιτεῖ τό κοινόβιο πρόςδόξα Θεοῦ. Καί ἀπευθύνθηκε καί στό ἔλεος τῶν τότε εὐσεβεστάτων ἀ-φεντῶν καί βασιλέων τοῦ Ἀνδρόνικου, λέω, τοῦ πιστοῦ βασιλιᾶ τῶν Ρω-μαίων τοῦ Παλαιολόγου καί τοῦ Κράλλη Σερβίας καί Ρωμανίας Στεφά-νου τοῦ πιστοῦ. Σάν ἕνα ἐλάφι πού διψᾶ ἔντονα στίς πηγές ἐκεῖνες τῶνκαθαρῶν ναμάτων τῆς θεοσεβείας, γιά τήν ἀνάπτυξι καί τήν στερέωσικαί διακόσμησι αὐτῆς τῆς Μονῆς ἔλαβε ἀρκετά ἀπό αὐτούς, καί τήν οἰ-κοδόμησε στό μῆκος καί πλάτος, πού φαίνεται καί σήμερα. Καί μέ τό ἔ-λεος μέν ἐκείνων καί τήν δική του προμήθεια, τήν προίκισε μέ κάποια εἰ-σοδήματα, σάν θυγατέρα του ὡραία καί γνήσια τῆς κούρασης τῶν κό-πων του. Μέ τόσα δέ καί τέτοια εἰσοδήματα, ὅσα καί τέτοιου εἴδους ὁΘεοφόρος Πατήρ θεώρησε, ὅτι ἀρκοῦν σ’ ἐκείνους, πού ἐπέλεξαν νά ζοῦ-ν βίο μοναχικό καί ἀπέριττο. Ἀλλά καί μέσα στήν πόλι τῶν Σερρῶνἔκτισε ἄλλη Μονή, πού εἶχε θέσι μετοχίου, περικυκλωμένη ἀπό τειχίοστό ὄνομα καί αὐτή τοῦ Προδρόμου, τήν ὁποία, ἀφοῦ τήν περιποιήθηκεμέ ὅλα τά ἀπαραίτητα καί ἀναγκαῖα, τήν κατέστησε κατοικητήριο ἁγί-ων ἀνδρῶν, ἀφιερωμένων στόν Θεό, καί πού εἶχαν ἐπιλέξει τήν κοινο-βιακή ζωή. Καί σέ τέτοιο ἀσφαλές καί μόνιμο τέλος ἔφερε αὐτές τίς ἱερέςΜονές ὁ Θεοφόρος Πατέρας μας Ἰωάννης, ὥστε καί μέ Χρυσόβουλα καίσυγγίλια συγγράμματα τῶν ἀφιερωμάτων καί μέ διατάξεις καί πατρικέςσυμβουλές τῆς τελείας, σύμφωνα μέ τόν Χριστό, πολιτείας τῶν μοναχῶντίς ἐξασφάλισε καί τίς βεβαίωσε.Ἀπό ὅλα αὐτά λοιπόν ποιός δέν ἀντιλαμβάνεται τήν τελειότητα σέ ὅ-λα τῆς ἐνάρετης ζωῆς τοῦ τελείου αὐτοῦ πατρός μας, παρομοιάζοντάς τονμέ κάποιον Προφήτη ἤ Ἱεράρχη ἤ Ὅσιο, ὁ ὁποῖος δέν πέτυχε τήν ἀκριβῆὁμοίωσι μέ τόν Σαμουήλ καί τόν Ἠλία, τούς ξακουστούς ἀπό τούς προφῆ-τες, ἀλλά καί αὐτός ὡς πρός τόν Σαμουήλ μέν, ἀφοῦ ἀπό βρέφος ἁγιάσθη-κε στόν νοῦ, περιφρόνησε συνετά τά φθαρτά καί γήινα καί ἐναρμόνισετόν ἑαυτό του μέ τόν ἁρμονικό Θεό· ὡς πρός τόν Ἠλία δέ, ἐπειδή ἀγάπησεἐγκάρδια τήν ἡσυχία, προκειμένου νά ὁμιλῆ ἥσυχα μέ τόν ἥσυχο Θεό, ὅ-πως ἐκεῖνος τό Καρμήλιο, ἔτσι καί αὐτός, τό Μενοίκειο ὄρος κατοίκησε.Ὅσον ἀφορᾶ δέ τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο ἐπιτέλεσε τήν θεία καί ἔννομηποιμαντική, δέν θά πῶ τίποτε ἄλλο, παρά τό ὅτι εἴτε μόνος αὐτός, ἤ καί μέἄλλους, ἀλλά πολύ λίγους, ἔτσι, σοφά καί μιμούμενος τόν Χριστό, ποίμα-νε τό ποίμνιο, πού τοῦ ἐμπιστεύθηκαν. Ἐγώ θά πῶ μόνο, ὅτι σέ τίποτε δέν12η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ294ὑπολείπεται καί ἀπό αὐτόν τόν Μέγα Ἀντώνιο ἀπό τούς ἀσκητές, διότι, ἐ-πειδή λαμπρύνθηκε ἀπό τήν μεγαλοπρέπεια κάθε ἀρετῆς, κατέστη γιάπολλούς ὁδηγός πρός τήν σωτηρία, καθώς προέβαλε τόν ἑαυτό του στούςμονάζοντες ὡς ἀκριβέστατο πρότυπο καί ὑπόδειγμα τῆς ἀρετῆς. Διότι, ἄνἀποτελῆ μέγα ἐγκώμιο γι’ αὐτούς πού ἔλαμψαν πρίν ἀπό αὐτόν στήν πρᾶ-ξι καί στήν θεωρία, τό νά γίνουν γι’ αὐτόν παράδειγμα ἀρετῆς, δέν εἶναιὅμως μικρότερος ἔπαινος καί γι’ αὐτόν τόν καλό μου πατέρα, τό νά σταθῆκαί αὐτός τό παράδειγμα ἀρετῆς γιά τούς μεταγενέστερούς του. Διότι μι-μούμενος μέ κάθε τρόπο τούς περιβόητους στήν ἀρετή, ἄλλων τόν λόγο,ἄλλων τήν πρᾶξι, ἄλλων τήν ἠρεμία, ἄλλων τόν ζῆλο, ἄλλων μέν τά πολ-λά, ἄλλων δέ τά πάντα, καί σύμφωνα μέ τούς ἄριστους ζωγράφους, λαμ-βάνοντας ἄλλο εἶδος ἀρετῆς ἀπό ἄλλον, καί ἄλλο ἀπό ἄλλον καί συνα-θροίζοντας σέ μία τήν δική του ψυχή, ἕνα ἄγαλμα ἀρετῆς ἀπέδωσε ἀπό ὅ-λα μέ ἀκρίβεια. Γι’ αὐτό καί ἀξιώθηκε τοῦ θαυμασίου ἐκείνου μακαρι-σμοῦ αὐτός ὁ θεοφόρος πατέρας μας, διότι μέ λίγους ἀπό τούς παλαιούςἁγίους ἄνδρες (διότι λίγοι εἶναι οἱ ὑπηρέτες τοῦ Θεοῦ σύμφωνα μέ τόνΓρηγόριο Ναζιανζηνό), φιλοσόφησε αὐτή τήν ἱερή φιλοσοφία. Πῶς; Μέ τόνά ἀποτινάξη μέ τόν λόγο καί τήν θεωρία τήν ὕλη καί μέ τό νά ἀπορρίψητό προκάλυμμα αὐτό τῆς σάρκας καί μέ τό νά γίνη πάνω ἀπό τό σύννεφοτό ἐλαφρύ φτερό τῆς ἀρετῆς, ἑνώθηκε, ὅσο εἶναι δυνατό σέ ἄνθρωπο, μέτόν Θεό καί συγχωνεύθηκε μέ τό καθαρώτατο ἐκεῖνο φῶς.Ἀξιώθηκε καί τοῦ πολύ ἄξιου ἐκείνου μακαρισμοῦ ἐξαιτίας αὐτῆς τῆςἀπό ἐδῶ ἀναβάσεως, καί τῆς ἐκεῖ θεωρίας, τῆς ὁποίας ἀξιώνονται μόνο ἐ-κεῖνοι, οἱ ὁποῖοι φιλοσόφησαν τήν γνήσια καί θεία φιλοσοφία καί καθυ-πέταξαν τό κατώτερο στό ἀνώτερο, ὅπως καί αὐτός ὁ μακάριος. Τέτοιαλοιπόν ζωή ἔζησε καί ἐκπαιδεύτηκε ἀπό τούς πρίν ἀπό αὐτόν θείους καί ἱ-ερούς ἄνδρες καί παιδαγώγησε καί αὐτός τούς μετά ἀπό αὐτόν μέ τό κα-λό του παράδειγμα καί παιδαγωγεῖ ἀκόμη καί τώρα αὐτούς, πού ἐπιθυ-μοῦν νά βαδίσουν στά χνάρια τῶν ἐγγράφων συμβουλῶν καί διατάξεώντου. Ἑπομένως καθώς εἶναι ὁ βίος του καί ὁ τρόπος του ὄρος ἐπισκοπῆς,ποιόν μισθό, ποιά πληρωμή τῆς καλῆς καί ἄριστης ζωῆς του δέχεται; Τε-λειώνει τήν ζωή του σέ καλά γηρατειά. Καί τό μέν ἱερό ἐκεῖνο σῶμα ἐντί-μως καί σεβασμίως κηδεύεται στό Καθολικό, ὅπου ψάλλεται ἡ μεσονύχτιαἀκολουθία, ὅπως σαφέστατα διακηρύττει ὁ σεβάσμιός του τάφος.Ἡ δέ ἁγία του ψυχή παρατίθεται στά χέρια τοῦ ζῶντος Θεοῦ, καί ἀμέ-σως τόν ἀντικρύζει καί μέ τίς θεοειδεῖς ἐκεῖνες ἀκτίνες καί τό φῶς ἐκεῖνοτό ἀβασίλευτο λαμπρύνεται καί φωτίζεται μαζί μέ ὅλους τούς ὁμοίους δι-καίους καί ὁμόσκηνους Ἀγγέλους. Μαζί μέ τούς ὁποίους ἄς ἀξιωθοῦμεκαί ἐμεῖς τῶν ἴδιων ἀγαθῶν μέ τίς πρεσβεῖες τοῦ θεοφόρου καί σεβασμίου12η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ295πατρός μας Ἰωάννου, καθώς θά γίνουμε τέλειοι προσκυνητές τῆς τελείαςΤριάδος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Ἀμήν.(Νέο Μαρτυρολόγιο, σελ. 180-182)Ταῖς αὐτῶν Ἁγίαις Πρεσβείαις, Χριστέ