Τῷ αὐτῷ μηνί IE΄, μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Ἐλευθερίου. Μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Παύλου τοῦ νέου, ἀσκήσαντος ἐν τῷ ὄρει τοῦ Λάτρου.

Στήν συ­νέ­χεια ὅ­μως κα­τα­σκευ­ά­ζε­ται, μέ τήν συμ­βου­λή τοῦ ἐ­πάρ­χου Κο­ρέμ­μο­να, ἕ­νας φοῦρ­νος, ὁ ὁ­ποῖ­ος εἶ­χε σουβλιά αἰχμηρά ἀ­πό τά δύ­ο μέ­ρη. Μέ­σα στόν ὁ­ποῖ­ο πρῶ­τος ὁ Κο­ρέμ­μων μπῆ­κε, ἀ­φοῦ ἦ­ταν γε­μᾶ­τος ἀ­πό Πνεῦ­μα Ἅ­γιο καί ὡ­μο­λό­γη­σε τόν Χρι­στό, ὅ­τι εἶ­ναι Θε­ός ἀ­λη­θι­νός. Ἐ­πει­δή ὅ­μως βγῆ­κε ἀ­πό ἐ­κεῖ ἀ­βλα­βής, γι’ αὐ­τό ἀ­πο­κε­φα­λί­ζε­ται καί λαμ­βά­νει τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου τόν στέ­φα­νο. Ὁ δέ Ἅ­γιος Ἐ­λευ­θέ­ριος το­πο­θε­τή­θη­κε μέ­σα σέ τη­γά­νι. Καί ἀ­μέ­σως ἡ μέν φω­τιά ἔ­σβυ­σε, ἐ­νῶ αὐ­τός βγῆ­κε ἀ­πό ἐ­κεῖ σῶ­ος καί ἀ­βλα­βής. Ἔ­πει­τα ρί­χνε­ται στήν φυ­λα­κή καί ἀ­φοῦ δέ­θη­κε σέ ἅμαξα, σύ­ρε­ται ἀ­πό ἄ­γρια ἄ­λο­γα. Καί ἀ­φοῦ λύ­θη­κε ἀ­πό τήν ἅμαξα ἀ­πό θεί­ους Ἀγ­γέ­λους, ἀ­νέ­βη­κε ἐ­πά­νω σέ ἕ­να βου­νό ­ψη­λό καί ἐ­κεῖ συ­να­να­στρε­φό­ταν μέ τά ἄ­γρια ζῶ­α, τά ὁ­ποῖ­α γίνον­ταν ἥ­με­ρα, ὅ­ταν ὁ Ἅ­γιος με­λε­τοῦ­σε τά λό­για του Θε­οῦ. Ὅ­ταν πά­λι στάλ­θη­καν στρα­τι­ῶ­τες νά τόν συλ­λά­βουν, ὁ Ἅ­γιος, ἀ­φοῦ τούς νου­θέ­τη­σε, τούς ἐ­πέ­στρε­ψε στήν πί­στι τοῦ Χρι­στοῦ καί τούς βά­πτι­σε. Καί ὄ­χι μό­νον αὐ­τούς, ἀλ­λά καί ἄλ­λους Ἕλ­λη­νας βά­πι­σε μέ­χρι πεν­τα­κό­σιους, ἀ­φοῦ πί­στε­ψαν στόν Χρι­στό. Ὡ­δη­γή­θη­κε κα­τό­πιν στόν αὐ­το­κρά­το­ρα, καί μο­λο­νό­τι πα­ρα­δό­θη­κε στά θη­ρί­α γιά νά τόν φᾶ­νε, δι­α­φυ­λά­χθη­κε σῶ­ος καί ἀ­βλα­βής. Καί τε­λευ­ταῖ­α θα­να­τώ­νε­ται ἀ­πό δύ­ο στρα­τι­ῶ­τες κα­τά δι­α­τα­γή τοῦ αυ­το­κρά­το­ρα. Ἡ δέ μη­τέ­ρα του Ἀν­θί­α, ἀ­φοῦ ἀγ­κά­λια­σε τό νε­κρό λεί­ψα­νο τοῦ υἱ­οῦ της καί τό κα­τα­σπα­ζό­ταν, μέ τό ξῖ­φος καί αὐ­τή θα­να­τώ­νε­ται. Καί ἔ­τσι μα­ζί μέ τόν υἱ­ό της λαμ­βά­νει τόν στέ­φα­νο τῆς ἀ­θλή­σε­ως. Τε­λεῖ­ται δέ ἡ Σύ­να­ξί του στόν μαρ­τυ­ρι­κό Να­ό, πού βρί­σκε­ται πλη­σί­ον τοῦ Ξη­ρο­λό­φου. (Βλέ­πε τόν ἀ­να­λυ­τι­κό του Βί­ο στόν Νέ­ο Πα­ρά­δει­σο[2]).

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἡ Ἁγία Ἀνθία, ἡ μήτηρ τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου, περιχυθεῖσα τῷ τοῦ υἱοῦ νεκρῷ, ξίφει τελειοῦται.

  Ὁ Ἅγιος Κορέμμων ὁ ἔπαρχος, πιστεύσας τῷ Χριστῷ καί βαπτισθείς, ξίφει τελειοῦται.

  Οἱ δύο Δήμιοι, πιστεύσαντες τῷ Χριστῷ, ξίφει τελειοῦνται.

 Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Ἐλευθερίου τοῦ Κουβικουλαρίου.

Αὐ­τός ὁ Ἅ­γιος εἶ­χε πα­τρί­δα τήν Κων­σταν­τι­νού­πο­λι, μέ τήν Ὀρ­θο­δο­ξί­α ὅ­μως δι­έ­λαμ­πε, μέ πλοῦ­το δέ καί δό­ξα ξε­περ­νῶν­τας ὅ­λους τούς ἔν­δο­ξους καί τούς ἄρ­χον­τες τοῦ και­ροῦ ἐ­κεί­νου. Ἐ­πει­δή ἀ­πό τήν παι­δι­κή του ἡ­λι­κί­α ἀ­να­τρά­φη­κε μέ­σα στίς βα­σι­λι­κές αὐ­λές, γι’ αὐ­τό ἀ­πό ἐ­κεῖ ἔ­λα­βε καί τίς πρῶ­τες τι­μές. Ἀ­φοῦ ὅ­μως τρώθηκε ἡ καρ­διά του ἀ­πό τόν ἔ­ρω­τα τῶν ἀ­φθάρ­των καί αἰ­ω­νί­ων ἀ­γα­θῶν, δέν ὑ­πο­λό­γι­σε κα­θό­λου ὅ­λα τά γή­ι­να ὁ μα­κά­ριος. Ἀλ­λά προ­τί­μη­σε νά πα­ραρ­ρί­πτε­ται, δη­λα­δή νά ἔ­χη τόν κα­τώ­τε­ρο τό­πο στίς αὐ­λές τοῦ Κυ­ρί­ου, πα­ρά νά ἔ­χη τήν πρώ­τη θέ­σι στά σκη­νώ­μα­τα τῶν ἁ­μαρ­τω­λῶν, ὅ­πως λέ­ει ὁ θεῖ­ος Δα­βίδ. Ὁ­πό­τε ἔ­χον­τας πρός τόν Θε­ό στραμ­μέ­νο τό νο­ε­ρό μά­τι τῆς ψυ­χῆς του, ἀ­σχο­λεῖ­το κα­θη­με­ρι­νά μέ ὕ­μνους καί δο­ξο­λο­γί­ες τοῦ Θε­οῦ καί χρη­σι­μο­ποι­οῦ­σε κά­θε εἶ­δος ἀ­ρε­τῆς. Ἀλ­λ’ ὁ φθο­ρέ­ας τῶν ψυ­χῶν μας Δι­ά­βο­λος δέν ὑ­πέ­φε­ρε νά βλέ­πη αὐ­τά τά κα­λά. Τότε, ἀφοῦ χρησιμποίησε ὡς ὄρ­γα­νο τόν δοῦ­λο τοῦ Ἁ­γί­ου αὐτοῦ (διότι σύμφωνα μέ τήν γνώμη ἑ­νός σο­φοῦ, «Τό δοῦ­λον ἐ­χθρόν τοῖς δε­σπό­ταις»∙ δηλαδή οἱ δοῦ­λοι εἶ­ναι πάν­το­τε ἐ­χθροί στούς κυρίους τους) προ­σέρ­χε­ται στόν τό­τε ἀ­σε­βῆ αὐτοκράτορα[3] διά μέ­σου τοῦ δού­λου καί συκοφαντεῖ τόν Ἅ­γιο λέ­γοντας, ὅ­τι ὁ κύριός μου Ἐ­λευ­θέ­ριος ­βα­πτί­σθηκε μέ τό Βά­πτι­σμα τῶν Χρι­στια­νῶν καί ἔ­κτι­σε Να­ό. Καί λα­τρεύ­ει βέβαια τόν ἐ­σταυ­ρω­μέ­νο, μι­σεῖ ὅμως καί ἀ­πο­στρέ­φε­ται τίς βα­σι­λι­κές διαταγές. Καί ἔ­χον­τας οἰκία κρυφή ­κά­τω ἀπό τήν γῆ, προ­σφέ­ρει στόν Χρι­στό ἀ­γρυ­πνίες ὁ­λο­νύκτιες καί τα­λαι­πω­ρεῖ τό σῶ­μα του μέ νη­στεῖ­ες καί δά­κρυ­α καί κλαυθ­μούς.

Ὅ­ταν τά δι­η­γή­θη­κε αὐ­τά ὁ δοῦ­λος, ἄ­να­ψε ἀ­πό τόν θυ­μό ὁ αὐ­το­κρά­το­ρας καί στέλ­νει ἀν­θρώ­πους καί φέρ­νει τόν Ἅ­γιο. Καί ἀ­φοῦ πα­ρου­σι­ά­σθη­κε μπρο­στά του, τόν ρω­τᾶ εἰ­ρη­νι­κά καί κο­λα­κευ­τι­κά, λέ­γον­τας∙ «Πῶς μᾶς ἄ­φη­σες, Ἐ­λευ­θέ­ρι­ε, τό­σο και­ρό καί κα­τα­φρό­νη­σες τήν πρός ἐ­σέ­να ὑ­περ­βο­λι­κά με­γά­λη μου ἀ­γά­πη καί τίς βα­σι­λι­κές μου αὐ­λές;». Ὁ Ἅ­γιος ἀ­πο­κρί­θηκε∙ «Ἔ­χον­τας, βα­σι­λιά, τό σῶ­μα τα­λαι­πω­ρη­μέ­νο ἀ­πό τίς ἀλ­λε­πάλ­λη­λες ἀ­σθέ­νει­ες, γι’ αὐ­τό θέ­λη­σα νά πα­ρα­μεί­νω σέ εὔ­κρα­το ἀ­έ­ρα καί τό­πο, γιά νά ἀ­να­λά­βω τήν ὑ­γεί­α μου». «Καί για­τί μό­νος σου», εἶ­πε ὁ αὐ­το­κρά­το­ρας, «ἀ­πο­λαμ­βά­νεις τά ἀ­γα­θά τοῦ εὔ­κρα­του ἀ­έ­ρα καί τό­που; Ἤ δέν θέ­λου­με νά συ­να­πο­λαύ­σου­με καί ἐ­μεῖς τά ἀ­γα­θά αὐ­τά, ἀ­φοῦ συ­ναν­τη­θή­κα­με μα­ζί;». Ὁ δέ Ἅ­γιος δεν ἀ­πάν­τη­σε ἀ­πο­λύ­τως τί­πο­τε. Ὁ­πό­τε ὁ αὐ­το­κρά­το­ρας, ἀ­φοῦ πέ­ρα­σε κα­τά τό βρά­δυ τόν πο­τα­μό Σά­γα­ρι, πῆ­γε στόν οἶ­κο τοῦ Ἁ­γί­ου, δι­ό­τι ἐ­κεῖ κα­τοι­κοῦ­σε. Καί βλέ­πον­τας μί­α κρυ­φή πόρ­τα, ἀ­πό ἐ­κεί­νη βρί­σκει ἕ­να χά­σμα δι­α­μορ­φω­μέ­νο σέ εἶ­δος πη­γα­διοῦ. Καί ἀ­πό ἐ­κεῖ κα­τε­βαί­νον­τας, βρί­σκει ἕ­ναν Να­ό στο­λι­σμέ­νο. Καί μο­λο­νό­τι σιχά­θη­κε ὁ ἀ­σε­βής γι’ αὐ­τόν, δι­ό­τι «Βδέ­λυγ­μα ἁ­μαρ­τω­λῷ θε­ο­σέ­βεια» (Σειρ. 1,22), δέν ἀ­πεί­λι­σε ὅ­μως τόν Ἅ­γιο. Ἀλ­λά ἀ­φή­νον­τας τίς ἀ­πει­λές, ἄρ­χι­σε νά τόν κο­λα­κεύ­η μέ λό­για κο­λα­κευ­τι­κά, θέ­λον­τας μέ αὐ­τά νά μα­λα­κώ­ση τήν στα­θε­ρή γνώ­μη τοῦ Μάρ­τυ­ρα. Ἀλ­λ’ ἐ­πει­δή μέ αὐ­τά ὅ­λα φαι­νό­ταν, ὅ­τι δέρ­νει τόν ἀ­έ­ρα, κα­τά τήν πα­ροι­μί­α, ἐ­πι­χει­ρῶν­τας νά κα­τα­πεί­ση τόν ἀ­κα­τά­πει­στο, γι’ αὐ­τό δι­α­τά­ζει νά ἀ­πο­κε­φα­λί­σουν τόν Ἅ­γιο. Καί τό τί­μιο σῶ­μα του νά τό ρί­ξουν στούς σκύ­λους καί τά ὄρ­νε­α, γιά νά τό φᾶ­νε. Ὁ­πό­τε, ἀ­φοῦ ἀ­πο­κε­φα­λί­σθη­κε ὁ μα­κά­ριος Ἐ­λευ­θέ­ριος, πα­ρέ­δω­σε τήν ψυ­χή του στά χέ­ρια τοῦ Θε­οῦ. Τό δέ τί­μιο σῶ­μα του, ὄν­τας ἀ­με­λη­μέ­νο, ἕ­νας εὐ­λα­βής καί θε­ο­φι­λής Χρι­στια­νός, στο­λι­σμέ­νος μέ τό τῆς Ἱ­ε­ρω­σύ­νης ἀ­ξί­ω­μα, τό πῆ­ρε. Καί ἀ­φοῦ τό πε­ρι­έ­λου­σε μέ μύ­ρα, τό ἐν­τα­φί­α­σε σέ ἐ­πί­ση­μο τό­πο.

  Μνήμη τῆς Ἁγίας Ὁσιομάρτυρος Σωσάννης, τῆς εἰς ἄνδρα μετασχηματισθείσης καί μετονομασθείσης Ἰωάννης.

 + Σωσάννα, ὤ πῶς ἡ πάλαι καί ἡ νέα,

Τούς συκοφαντῶν οὐ διέδρασαν λόγους!

Αὐ­τή ἔ­ζη­σε στά  χρό­νια τοῦ αὐ­το­κρά­το­ρα Μα­ξι­μια­νοῦ, κα­τά τό ἔ­τος 300, κα­τα­γό­με­νη ἀ­πό τήν Πα­λαι­στί­νη, θυ­γα­τέ­ρα πα­τέ­ρα μέν Ἕλ­λη­νος, μη­τέ­ρας δέ Ἑ­βραί­ας. Ἀ­πο­φεύ­γον­τας καί τῶν δύ­ο αὐ­τῶν τήν ἀ­σέ­βεια, δέ­χθη­κε τήν πί­στι τοῦ Χρι­στοῦ καί λαμ­βά­νει τό Ἅ­γιο Βά­πτι­σμα ἀ­πό τόν Ἐ­πί­σκο­πο Σιλ­βα­νό. Ἀ­φοῦ λοι­πόν οἱ γο­νεῖς της πέ­θα­ναν, μοί­ρα­σε ἡ μα­κά­ρια ὅ­λη της τήν πε­ρι­ου­σί­α στούς πτω­χούς. Καί ἀ­φοῦ ἐ­λευ­θέ­ρω­σε τούς δού­λους καί τίς δοῦ­λες της, ντύ­θη­κε ἀν­δρι­κά ἐν­δύ­μα­τα. Στήν συ­νέ­χεια ἀ­φοῦ ἔ­κει­ρε τήν κε­φα­λή, πῆ­γε σέ ἕ­να Μο­να­στή­ρι ἀν­δρῶν, πού βρί­σκε­ται στήν πό­λι τῆς Ἱ­ε­ρου­σα­λήμ καί με­τω­νο­μά­σθη­κε Ἰ­ω­άν­νης. Ἀ­πό δέ τίς πολ­λές ἀ­ρε­τές της ἔ­γι­νε καί Ἀρ­χι­μαν­δρί­της τοῦ Μο­να­στη­ριοῦ ἐ­κεί­νου. Ἀ­φοῦ λοι­πόν πέ­ρα­σε ἐ­κεῖ εἴ­κο­σι ὁ­λό­κλη­ρα χρό­νια, πέ­φτει σέ  μί­α φο­βε­ρή συ­κο­φαν­τί­α. Μί­α δη­λα­δή ἀ­σκή­τρια μπαί­νον­τας στό Μο­να­στή­ρι καί νο­μί­ζον­τας ὅ­τι εἶ­ναι ἄν­δρας, τήν πα­ρα­κι­νοῦ­σε στήν ἁ­μαρ­τί­α. Ἐ­πει­δή ὅ­μως ἡ Ὁ­σί­α δέν δέ­χθη­κε, συ­κο­φαν­τεῖ­ται ἀ­πό ἐ­κεί­νη, ὅ­τι δῆ­θεν προ­σπά­θη­σε νά τήν βιά­ση.

Ἡ Ἁ­γί­α ὅ­μως δέ­χε­ται εὐ­χά­ρι­στα αὐ­τήν τήν συ­κο­φαν­τί­α καί ζη­τεῖ με­τά­νοι­α γιά τό ἔγ­κλη­μα πού κα­τη­γο­ρή­θη­κε. Ὅ­ταν ἔ­μα­θε τήν ὑ­πό­θε­σι ὁ Ἐ­πί­σκο­πος Ἐ­λευ­θε­ρου­πό­λε­ως, πῆ­γε στό Μο­να­στή­ρι καί ἐ­πέ­πλη­ξε τόν Ἡ­γού­με­νο, για­τί ἀ­φή­νει νά γί­νων­ται στό Μο­να­στή­ρι τέ­τοι­ες ἀ­νω­μα­λί­ες. Ὁ δέ Ἡ­γού­με­νος σκέ­φθη­κε νά ἀφαιρέση τό σχῆ­μα ἀ­πό τόν Ἰ­ω­άν­νη πού κα­τη­γο­ρή­θη­κε. Τό­τε ἐ­πει­δή βρέ­θη­κε σέ δύ­σκο­λη θέ­σι ἡ μα­κά­ρια Σω­σάν­να, ζή­τη­σε δύ­ο παρ­θέ­νες καί δύ­ο δι­α­κό­νισ­σες γυ­ναῖ­κες. Καί πη­γαί­νον­τας κα­τ’ ἰ­δί­αν τίς πλη­ρο­φό­ρη­σε, ὅ­τι πράγ­μα­τι εἶ­ναι γυ­ναί­κα. Ὅ­ταν τό ἔ­μα­θε αὐ­τό ὁ Ἐ­πί­σκο­πος, ἐ­ξε­πλά­γη, καί τήν χει­ρο­τό­νη­σε Δι­ά­κο­νο. Καί ἀ­πό τό­τε πολ­λά θαύ­μα­τα ἔ­κα­νε ἡ μα­κά­ρια στό ὄ­νο­μα τοῦ Κυ­ρί­ου. Ἐ­πει­δή δέ ὁ ἡ­γε­μό­νας Ἀ­λέ­ξαν­δρος πῆ­γε στήν Ἐ­λευ­θε­ρού­πο­λι καί πρό­σφε­ρε θυ­σί­α στά εἴ­δω­λα, γιά τόν λό­γο αὐ­τόν αὐ­τό­κλη­τη ἡ Ἁ­γί­α αὐ­τή πῆ­γε σ’ αὐ­τόν. Καί μέ μό­νη τήν προ­σευ­χή της γκρέ­μι­σε τά εἴ­δω­λα. Καί, ἀ­φοῦ πα­ρου­σι­ά­σθη­κε στόν ἡ­γε­μό­να, ὡ­μο­λό­γη­σε τόν Χρι­στό. Τό­τε ἔ­κο­ψαν τά στή­θη της. Καί ἐ­πει­δή αὐ­τά ἔ­γι­ναν πά­λι σῶ­α καί ὑ­γι­ῆ μέ τήν δύ­να­μι τοῦ Θε­οῦ, ἐξ αἰ­τί­ας αὐ­τοῦ, βλέ­πον­τας τό θαῦ­μα οἱ δή­μιοι, πού ἔ­κο­ψαν τά στή­θη, πί­στε­ψαν στόν Χρι­στό. Γι’ αὐ­τό καί ἀ­πο­κε­φα­λί­σθη­καν καί ἔ­λα­βαν τούς στε­φά­νους τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου. Στό στό­μα τῆς μα­κά­ριας Σω­σάν­νας, ἔ­χυ­σαν μέ χω­νί μο­λύ­βι λει­ω­μέ­νο, τό ὁ­ποῖ­ο ἔ­φθα­σε ἕ­ως μέ­σα στά ἐν­τό­σθιά της. Δι­α­φυ­λά­χθη­κε ὅ­μως ἡ Ἁ­γί­α ἀ­βλα­βής μέ­ τήν θεί­α χά­ρι. Τό­τε δέρ­νε­ται καί ἀ­φοῦ ρί­χθη­κε στήν φω­τιά, ἐ­κεῖ στόν Θε­ό τήν ψυ­χή της πα­ρέ­δω­σε. Καί ἔ­τσι ἀ­πῆλ­θε πρός τόν Νυμ­φί­ο Κύ­ριο, τόν ὁ­ποῖ­ο πο­θοῦ­σε.

  Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Βάκχος ὁ Νέος ξίφει τελειοῦται.

 Αὐ­τός ὁ Ἅ­γιος Βάκ­χος κα­ταγό­ταν ἀ­πό τήν Πα­λαι­στί­νη, ζῶν­τας στά χρό­νια Κων­σταν­τί­νου καί Εἰ­ρή­νης τῶν εὐ­σε­βῶν βα­σι­λέ­ων, κα­τά τό ἔ­τος 780. Οἱ γο­νεῖς του ἦ­ταν Χρι­στια­νοί ἀ­πό τούς προ­γό­νους τους. Ὁ πα­τέ­ρας λοι­πόν τοῦ Ἁ­γί­ου αὐ­τοῦ εἶ­χε γυ­ναί­κα χρι­στι­α­νι­κώ­τα­τη. Ἀλ­λά ἐ­πει­δή ἀ­πα­τή­θη­κε ἀ­πό τήν μά­ται­η δό­ξα τοῦ κό­σμου, ἀρ­νή­θη­κε ἀλ­λοί­μο­νο! τήν ἀ­λη­θι­νή καί πα­τρο­πα­ρά­δο­τη πί­στι τῶν Χρι­στια­νῶν καί πῆ­γε αὐ­τός μό­νος του στήν μια­ρή θρη­σκεί­α τῶν Ἀ­γα­ρη­νῶν. Ὁ­πό­τε ὕ­στε­ρα γέν­νη­σε ἑ­πτά παι­διά, τά ὁ­ποῖ­α ἀ­νέ­θρε­φε σύμ­φω­να μέ τήν ἀ­σε­βῆ πλά­νη τῶν Τούρ­κω­ν[4]. Ἐ­πει­δή δέ αὐ­τός πέ­θα­νε στήν ἀ­σέ­βεια, ἔ­μει­ναν οἱ υἱ­οί του μα­ζί μέ τήν μη­τέ­ρα τους. Ὁ τρί­τος δέ ἀ­πό τούς υἱ­ούς του, Δα­χάκ ὀ­νο­μα­ζό­με­νος (πού ση­μαί­νει Γε­λά­σιος) φύ­λα­ξε τόν ἑ­αυ­τό του καί δέν νυμφεύθηκε. Ἀλ­λά καί πρίν νά πε­θά­νη ὁ ἀρ­νη­σί­χρι­στος πα­τέ­ρας του, αὐ­τός σκε­πτό­ταν νά δε­χθῆ τήν πί­στι τῶν Χρι­στια­νῶν. Ὅ­ταν δέ ἐ­κεῖ­νος πέ­θα­νε, τό­τε τε­λεί­ω­σε αὐ­τό πού με­λε­τοῦ­σε.

Ἀ­φοῦ φα­νέ­ρω­σε στήν μη­τέ­ρα του τόν σκο­πό του, τήν βρῆ­κε σύμ­φω­νη καί μά­λι­στα νά τόν προ­τρέ­πη σ’ αὐ­τό. Δι­ό­τι ἦ­ταν πι­στή. Ὁ­πό­τε ἀ­να­χω­ρῶν­τας ἀ­πό τήν πα­τρί­δα του, πῆ­γε στά Ἱ­ε­ρο­σό­λυ­μα. Καί ἐ­κεῖ, ἀ­φοῦ κα­θω­δη­γή­θη­κε ἀ­πό ἕ­ναν Μο­να­χό, πῆ­γε στήν Λαύ­ρα τοῦ Ἁ­γί­ου Σάβ­βα, ὅ­που δέ­χε­ται τό Ἅ­γιο Βά­πτι­σμα καί ἀν­τί Δα­χάκ ὀ­νο­μά­ζε­ται Βάκ­χος. Ἔ­πει­τα, ἀ­φοῦ πα­ρα­κά­λε­σε τούς Μο­να­χούς, ντύ­νε­ται τό μο­να­χι­κό σχῆ­μα. Τό­τε ἀ­φοῦ ἔ­ζη­σε στό σχῆ­μα μέ νη­στεῖ­ες καί ἐγ­κρά­τει­ες καί ἀ­φοῦ γέ­μι­σε τόν ἑ­αυ­τό του μέ τίς ὑ­πό­λοι­πες ἀ­ρε­τές, μέ δι­α­τα­γή τοῦ Ἡ­γου­μέ­νου βγαί­νει ἀ­πό τό Μο­να­στή­ρι. Δι­ό­τι φο­βεῖτο ὁ Ἡ­γού­με­νος, μή­πως φα­νε­ρω­θῆ ἡ ὑ­πό­θε­σις στούς Ἀ­γα­ρη­νούς, οἱ ὁ­ποῖ­οι κυ­ρί­ευ­αν τό­τε τά Ἱ­ε­ρο­σό­λυ­μα. Κα­τά τύ­χη ὅ­μως, ἤ, νά ποῦ­με καλ­λί­τε­ρα, κα­τά θεί­α οἰ­κο­νο­μί­α, πη­γαί­νον­τας ὁ Βάκ­χος στά Ἱ­ε­ρο­σό­λυ­μα, βρί­σκει τήν μη­τέ­ρα του καί τῆς φα­νε­ρώ­νει ὅ­λα, ὅ­σα ἀ­φο­ροῦν τόν ἑ­αυ­τό του. Προ­σθέ­τον­τας καί αὐ­τό, ὅ­τι πο­λύ λυ­πεῖ­ται γιά τούς ἄλ­λους του ἀ­δελ­φούς, πού βρί­σκον­ταν στήν ἀ­πι­στί­α.

 Ὅ­ταν ἄ­κου­σαν τόν λό­γο αὐ­τόν ἀ­πό τήν μη­τέ­ρα τους οἱ ἄλ­λοι του ἀ­δελ­φοί, προ­σῆλ­θαν καί αὐ­τοί στήν πί­στι τοῦ Χρι­στοῦ καί γί­νον­ται Χρι­στια­νοί. Ἕ­νας ὅ­μως καί μό­νος ἔ­μει­νε στήν ἀ­πι­στί­α, Ὁ ὁ­ποῖ­ος πῆ­γε στούς Ἀ­γα­ρη­νούς καί πρό­δω­σε αὐ­τόν τόν ἀ­δελ­φό του Βάκ­χο, ὅ­τι ἔ­γι­νε Χρι­στια­νός. Οἱ Ἀ­γα­ρη­νοί, ὅ­ταν ἔ­μα­θαν αὐ­τό, ἐ­ρεύ­νη­σαν καί τόν βρῆ­καν. Καί βρί­σκον­τας, τόν συλ­λαμ­βά­νουν καί τόν πη­γαί­νουν στόν ἀ­μη­ρᾶ τῆς ἁ­γί­ας Πό­λε­ως, Ὁ δέ ἀ­μη­ρᾶς τόν στέλ­λει στόν ὀ­νο­μα­ζό­με­νο κον­τά σ’ αὐ­τούς στρα­τη­γό καί στούς κρι­τές. Μπρο­στά λοι­πόν σ’ αὐ­τούς ὁ Ἅ­γιος Βάκ­χος ὡ­μο­λό­γη­σε τόν Χρι­στό Θε­ό ἀ­λη­θι­νό, τήν δέ τῶν Ἀ­γα­ρη­νῶν πί­στι κα­τη­γό­ρη­σε ὡς μά­ται­η καί ψευ­δῆ καί τήν πε­ρι­έ­παι­ξε. Γι’ αὐ­τό ἀ­πο­κε­φα­λί­ζε­ται. Καί ἔ­τσι λαμ­βά­νει τόν τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου ἀ­μά­ραν­το στέ­φα­νο.

Μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Παύλου τοῦ νέου, ἀσκήσαντος ἐν τῷ ὄρει τοῦ Λάτρου.

 * Αὐ­τός ὁ θε­σπέ­σιος Πα­τέ­ρας μας Παῦ­λος ἔ­ζη­σε στά χρό­νια Κων­σταν­τί­νου τοῦ Πορ­φυ­ρο­γεν­νή­του τοῦ υἱ­οῦ Λέ­ον­τος τοῦ Σο­φοῦ, κα­τά τό ἔ­τος 912, γεν­νη­θείς σέ μί­α πό­λι, πού λέ­γε­ται Ἐ­λαί­α καί βρί­σκε­ται κον­τά στήν Πέρ­γα­μο. Υἱ­ός τῶν εὐ­σε­βῶν καί φι­λό­θε­ων γο­νέ­ων Ἀν­τι­ό­χου καί Εὐ­δο­κί­ας, οἱ ὁ­ποῖ­οι κα­τά­γον­ταν ἀ­πό τό γέ­νος τοῦ Ὁ­σί­ου καί θε­ο­φό­ρου Πα­τρός ἡ­μῶν Ἰ­ω­αν­νι­κί­ου τοῦ με­γά­λου. Αὐ­τός λοι­πόν, ὅ­ταν ἐ­νη­λι­κι­ώ­θη­κε, ἔ­μει­νε ὀρ­φα­νός ἀ­πό γο­νεῖς. Γι’ αὐ­τό καί τοῦ ἔ­λει­παν τά ἀ­ναγ­καῖ­α τῆς ζω­ῆς. Ὁ­πό­τε ἔ­γι­νε βο­σκός τῶν χοί­ρων τοῦ τό­που του, καί ἀ­πό τήν τέ­χνη αὐ­τή ἐ­ξοι­κο­νο­μοῦ­σε τά πρός τό ζῆν. Ὁ με­γα­λύ­τε­ρος ἀ­δελ­φός τοῦ Ἁ­γί­ου, Βα­σί­λει­ος ὀ­νο­μα­ζό­με­νος, ἦ­ταν Μο­να­χός καί ἀ­γω­νι­ζό­ταν στήν ἄ­σκη­σι κον­τά στό ὄ­ρος τοῦ Λά­τρου. Ὁ ὁ­ποῖ­ος ἔ­στει­λε ἕ­ναν ἀ­δελ­φό, γιά νά ζη­τή­ση τόν νέ­ο, ἐ­πει­δή καί τοῦ­το δι­α­τά­χθη­κε μέ θεί­α ἀ­πο­κά­λυ­ψι ἀ­πό τόν Θε­ό νά κά­νη.

Ἀ­φοῦ λοι­πόν ὁ ἀ­πε­σταλ­μέ­νος ἀ­να­ζή­τη­σε καί βρῆ­κε τόν νέ­ο, τόν πῆ­ρε μα­ζί του καί ἄρ­χι­σαν νά βα­δί­ζουν στόν δρό­μο. Ὅ­ταν ὅ­μως ἔ­μα­θαν αὐ­τό οἱ κά­τοι­κοι τοῦ τό­που ἐ­κεί­νου, ἐμ­πό­δι­σαν τόν νέ­ο καί δέν τόν ἄ­φη­σαν νά πά­η. Ὁ­πό­τε ὁ ἀ­πε­σταλ­μέ­νος ἐ­πέ­στρε­ψε ἄ­πρα­κτος πρός ἐ­κεῖ­νον πού τόν ἀ­πέ­στει­λε. Ὁ δέ ἀ­δελ­φός του ἔ­στει­λε γιά δεύ­τε­ρη φορά τόν ἴ­διο, γιά νά φέ­ρη τόν νέ­ο. Ἀλ­λ’ οὔ­τε τό­τε τόν ἄ­φη­σαν οἱ κά­τοι­κοι τοῦ τό­που. Ἀ­φοῦ ἀ­να­ζη­τή­θη­κε ὅ­μως καί γιά τρί­τη φο­ρά ὁ νέ­ος, μέ τήν βο­ή­θεια τοῦ Θε­οῦ ἀ­φέ­θη­κε καί ἦλ­θε στόν ἀ­δελ­φό του, πού τόν πο­θοῦ­σε. Τό­τε, ἀ­φοῦ ὑ­πο­δέ­χθη­κε τόν νέ­ο ὁ ἀ­δελ­φός του Βα­σί­λει­ος, τόν πα­ρέ­δω­σε σέ ἕ­να γέ­ρον­τα ἀ­σκη­τι­κώ­τα­το, Πέ­τρο ὀ­νο­μα­ζό­με­νο, γιά νά μα­θαί­νη ἀ­πό ἐ­κεῖ­νον τήν ὁ­δό τῆς ἀ­σκή­σε­ως. Ἦ­ταν δέ ὁ θεῖ­ος Πέ­τρος αὐ­τός γε­μᾶ­τος ἀ­πό κά­θε ἁ­γι­ω­σύ­νη καί ἀ­πό­λυ­τα ἐκ­παι­δευ­μέ­νος τήν ἀ­σκη­τι­κή πο­λι­τεί­α. Ὁ­πό­τε ὁ Παῦ­λος ὑ­πη­ρε­τοῦ­σε ἄ­ο­κνα τόν γέ­ρον­τα, χρη­σι­μο­ποι­ῶν­τας κά­θε ὑ­πα­κο­ή καί δεί­χνον­τας φρό­νη­μα τα­πει­νό καί μέ­τριο. Μί­α φο­ρά μά­λι­στα, ἐ­πει­δή ὁ Παῦ­λος νύ­στα­ξε ἀ­πό ἀ­μέ­λεια στόν και­ρό τῆς Ἀκο­λου­θί­ας, τόν ρά­πι­σε ὁ γέ­ρον­τας στό πρό­σω­πο. Ὁ­πό­τε στό ἑ­ξῆς τόν ἔ­κα­νε νά ἀ­γρυ­πνῆ καί νά προ­σέ­χη πάν­το­τε. Δι­ό­τι ἀ­πό τό­τε καί στήν συ­νέ­χεια δέν φά­νη­κε πλέ­ον ὁ Παῦ­λος νά ἀ­με­λή­ση πο­τέ. Ἀ­φοῦ δέ ὁ γέ­ρον­τας πέ­θα­νε, βί­α­ζαν τόν Παῦ­λο οἱ ἄλ­λοι Μο­να­χοί καί συμ­μα­θη­τές του νά δε­χθῆ τήν προ­στα­σί­α τους καί νά γί­νη Ἡ­γού­με­νος. Ἐ­κεῖ­νος ὅ­μως ὁ μα­κά­ριος δέν θέ­λη­σε, ἀλ­λά πῆ­γε καί κα­τοί­κη­σε στά βα­θύ­τε­ρα καί ὑ­ψη­λό­τε­ρα μέ­ρη τοῦ βου­νοῦ Λά­τρου, πού βρί­σκε­ται στήν μι­κρά Ἀ­σί­α, ἀ­πέ­ναν­τι ἀ­πό τήν νῆ­σο τῆς Πά­τμου, τρώ­γον­τας βα­λά­νια ὠ­μά, ὅ­ταν πει­νοῦ­σε, ἀ­σχο­λού­με­νος ὅ­μως μέ παν­το­τι­νές προ­σευ­χές καί ἀ­γρυ­πνί­ες καί νη­στεῖ­ες. Καί δο­κι­μά­ζον­τας πολ­λούς πει­ρα­σμούς ἀ­πό τούς πο­νη­ρούς δαί­μο­νες, τούς ὁ­ποί­ους μέ τήν χά­ρι τοῦ Θε­οῦ, ἔ­κα­μνε ἄ­πρα­κτους, καί δέν ὑ­πο­λό­γι­ζε κα­θό­λου.

Στήν συ­νέ­χεια κα­τε­βαί­νει στά κά­τω μέ­ρη τοῦ Λά­τρου καί κτί­ζει Να­ό ὡ­ραῖ­ο στό ὄ­νο­μα τῆς Ἁ­γί­ας Τριά­δος, ἀ­φοῦ προ­η­γου­μέ­νως ἔ­κα­νε τόν ἑ­αυ­τό του να­ό τοῦ Ἁ­γί­ου Πνεύ­μα­τος. Δι­ό­τι θυ­μό­ταν πάν­το­τε τήν κό­λα­σι, πού ἔ­χουν οἱ ἁ­μαρ­τω­λοί· πα­ρό­μοι­α θυ­μό­ταν καί τήν τῶν δι­καί­ων χα­ρά καί ἀ­πό­λαυ­σι. Καί ἀ­πό τήν ἐν­θύ­μη­σι αὐ­τῶν ἔ­βρε­χε πάν­το­τε τό πρό­σω­πό του μέ δά­κρυ­α. Ὁ­πό­τε γιά τούς ἀ­γῶ­νες αὐ­τούς, ἔ­λα­βε ὁ ἀ­οί­δι­μος ἀ­πό τόν Θε­ό τήν δύ­να­μι τῶν θαυ­μά­των. Δι­ό­τι σέ ἄ­νυ­δρο τό­πο μέ τήν προ­σευ­χή του ἔ­βγα­λε νε­ρό. Δε­χό­ταν φω­τιά πού ἐρ­χό­ταν ἀ­πό ἐ­πά­νω καί ἀ­πό αὐ­τήν τήν φω­τιά γι­νό­ταν φω­τει­νός. Τά δά­κτυ­λά του, ὅ­ταν προ­σευ­χό­ταν, ἄ­να­βαν καί σάν λαμ­πά­δες ἀ­πό φω­τιά γί­νον­ταν, καί φαί­νον­ταν, ὅ­τι στέλ­νουν τήν φλό­γα στόν Οὐ­ρα­νό. Ἄγ­γε­λον εἶ­χε συγ­κά­τοι­κό του, ὁ ὁ­ποῖ­ος, δι­α­φυ­λάσ­σον­τας τόν Ὅ­σιο πάν­το­τε, φα­νε­ρά μι­λοῦ­σε μα­ζί του, ἐξ αἰ­τί­ας τῆς με­γά­λης του κα­θα­ρό­τη­τας, καί ἐκ­πλή­ρω­νε μέ προ­θυ­μί­α κά­θε του θέ­λη­μα. Δι­ό­τι κά­πο­τε, πού ἐ­πε­θύ­μη­σε ὁ Ἅ­γιος τυ­ρί νω­πό, ὁ Ἄγ­γε­λος τόν ὑ­πη­ρέ­τη­σε σ’ αὐ­τό καί τό ἔ­φε­ρε. Ἄλ­λο­τε δέ πά­λι πού ἐ­πε­θύ­μη­σε τρί­α μα­ρού­λια, τοῦ τά ἔ­φε­ρε. Καί μί­α φο­ρά, ἐ­πει­δή χά­θη­κε ἡ βα­κτη­ρί­α τοῦ Ἁ­γί­ου, τήν ὁ­ποί­α εἶ­χε καί στη­ρι­ζό­ταν, ἀ­φοῦ πα­ρου­σι­ά­σθη­κε Ἄγ­γε­λος τοῦ ἔ­δω­σε ἄλ­λην ἀν­τί γιά ἐ­κεί­νη.

Καί για­τί νά ἀ­να­φέ­ρω τά κα­τά μέ­ρος; Μέ τό ὄ­νο­μα μό­νο τοῦ Ἁ­γί­ου ἀ­πο­μα­κρυ­νό­ταν ὅ­λη ἡ τῶν δαι­μό­νων πα­ρά­τα­ξις. Οἱ ἀ­σθέ­νει­ες ἔ­φευ­γαν ἀ­πό τούς ἀ­σθε­νεῖς, οἱ τυ­φλώ­σεις τῶν ὀ­φθαλ­μῶν θε­ρα­πεύον­ταν. Κά­θε πά­θος τῶν σω­μά­των θε­ρα­πευ­ό­ταν. Καί πρίν ἀ­πό τά σω­μα­τι­κά πά­θη, θε­ρα­πεύ­ον­ταν τά πά­θη τῆς ψυ­χῆς μέ τό ὄ­νο­μα τοῦ Ἁ­γί­ου. Ὁ­πό­τε οἱ ψυ­χές ἐ­κεῖ­νες, πού ἔ­πα­σχαν ἀπό ἄ­γνοι­α Θε­οῦ καί ἦ­ταν ἀ­κά­θαρ­τες, αὐ­τές ἀ­πο­δει­κνύ­ον­ταν ὑ­γι­εῖς καί κα­θα­ρές μέ τόν Ἅγιο.

 Ἦ­ταν δέ ὁ θε­σπέ­σιος αὐ­τός Πα­τέρας γε­μᾶ­τος ἀ­πό κά­θε θε­ϊ­κή χά­ρι. Ἦ­ταν γλυ­κύς καί ἱ­λα­ρός, καί μά­λι­στα στούς ἁ­μαρ­τω­λούς ἦ­ταν πο­λύ κα­τα­δε­κτι­κός καί σέ ὅ­σους με­τα­νο­οῦ­σαν ἐγ­γ­υᾶ­το τήν σω­τη­ρί­α. Ἧ­ταν μι­κρός ὡς πρός τήν σω­μα­τι­κή του δι­ά­πλα­σι. Εἶ­χε φα­λα­κρή τήν κε­φα­λή. Τό δέ γέ­νει­ο δεν ἦ­ταν πο­λύ μα­κρύ, ἀλ­λά ἦταν πλα­τύ. Κί­τρι­νος μέν φαι­νό­με­νος στό πρό­σω­πο, ἀλ­λ’ ὅ­μως ἔ­χον­τας μί­α θαυ­μα­στή χά­ρι νά λάμ­πη μα­ζί μέ τήν κι­τρι­νά­δα. Αὐ­τός λοι­πόν ἀ­φοῦ ἔ­ζη­σε κα­λά καί πο­λι­τεύ­θη­κε θε­ά­ρε­στα­, ἀ­να­δεί­χθη­κε ὑ­πο­φή­της καί θε­ω­ρός πολ­λῶν προ­φη­τει­ῶν καί με­γα­λω­τά­των ὁ­ρά­σε­ων. Ὅ­ταν ἔ­γι­νε πλή­ρης ἡ­με­ρῶν, τό­σο τῶν σω­μα­τι­κῶν καί ἀν­θρω­πί­νων, ὅ­σο καί τῶν τοῦ πνεύ­μα­τος, ἀ­νέ­δρα­με στήν μα­κα­ρι­ό­τη­τα, πού εἶ­ναι στούς Οὐ­ρα­νούς, ὁ ἀ­ει­μα­κά­ρι­στος. Δο­ξά­σθη­κε ὅ­μως ἀ­πό τόν Θε­ό καί με­τά τόν θά­να­το, μέ τά πο­λύ με­γά­λα θαύ­μα­τα, πού ἔ­κα­μνε καί μέ τά μύ­ρα, πού ἀ­νέ­βλυ­ζε ἀ­πό τόν τά­φο του. (Τόν ἀ­να­λυ­τι­κό Βί­ο τοῦ Ὁ­σί­ου αὐ­τοῦ, βλέ­πε στόν Νέ­ο Πα­ρά­δει­σο).

  Χειροτονία Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου.

 Πρέ­πει νά γνω­ρί­ζου­με, ὅ­τι κα­τά τήν 15^η αὐ­τή ἡ­μέ­ρα τοῦ Δε­κεμ­βρί­ου, χει­ρο­το­νή­θη­κε Πα­τριά­ρχης Κων­σταν­τι­νου­πό­λε­ως ὁ θεῖ­ος Ἰ­ω­άν­νης ὁ Χρυ­σό­στο­μος, ὅ­ταν καί ἡ ἑ­ορ­τή τῶν Χρι­στοῦ Γεν­νῶν ἄρ­χι­σε νά ἑ­ορ­τά­ζε­ται ἀ­πό αὐ­τόν. Ἐ­πει­δή τό­τε εἶ­χαν ἔλ­θει με­ρι­κοί ἀ­πό τά μέ­ρη τῆς Δύ­σε­ως καί ἀ­πήγ­γει­λαν, ποι­όν και­ρό συ­νέ­βη ἡ γι­ορ­τή αὐ­τή. Γι’ αὐ­τό καί λό­γος ἀ­πο­λο­γη­τι­κός ἐκ­φω­νή­θη­κε ἀ­πό αὐ­τόν πά­ρα πο­λύ κα­λός­ καί πά­ρα πο­λύ ὠ­φέ­λι­μος