Τῷ αὐτῷ μηνί KΔ΄, γέγονεν ἡ πρώτη καί δευτέρα εὕρεσις τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Προφήτου Προδρόμου καί Βαπτιστοῦ Ἰωάννου.
Ἐκ γῆς προφαίνει Πρόδρομος σεπτήν κάραν,
Καρπούς παραινῶν ἀξίους ποιεῖν πάλιν.
Ὁ βαπτίσας πρίν ὑδάτων πηγαῖς ὄχλους,
Γῆθεν φανείς βάπτιζε πηγαῖς θαυμάτων.
Εἰκοστήν Προδρόμοιο φάνη κάρη ἀμφί τετάρτην.
Αὐτή ἡ τιμία καί στούς ἀγγέλους Σεβάσμια τοῦ Προδρόμου κεφαλή, πρῶτα βρέθηκε ἀπό δύο Μοναχούς στόν οἶκο τοῦ Ἡρώδη μέ ἐμφάνισι καί ἀποκάλυψι τοῦ ἰδίου Προδρόμου, οἱ ὁποῖοι Μοναχοί πήγαιναν σέ προσκύνησι τοῦ ζωοδόχου Τάφου τοῦ Κυρίου καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἀπό τούς Μοναχούς ἐκείνους τήν πῆρε ἕνας κεραμέας καί τήν μετέφερε στήν πόλι Ἔμεσα, ἡ ὁποία ἁπλᾶ Ἔμς λέγεται. Καί ἐπειδή ὁ κεραμέας ἐκεῖνος γνώρισε, ὅτι διά μέσου τῆς ἁγίας κάρας ἔγινε εὐτυχισμένος, γι’ αὐτό τήν τιμοῦσε μέ ὑπερβολή.
Ὅταν αὐτός ἐπρόκειτο νά πεθάνη, ἄφησε τήν ἁγία κάρα στήν ἀδελφή του, παραγγέλοντας νά μή τήν μεταθέση ἀπό τόν τόπο της, οὔτε νά τήν δείξη σέ ἄλλον, ἀλλά νά τήν τιμᾷ καί νά τήν προσκυνῇ.
Ὅταν πέθανε καί ἡ ἀδελφή ἐκείνου, πῆραν τήν ἁγία κάρα πολλοί, ἕνας ἀπό τόν ἄλλο κατά διαδοχή. Τελικά, ἔφθασε ὁ πολύτιμος αὐτός θησαυρός σέ ἕναν ἱερομόναχο Ἀρειανό, Εὐστάθιο ὀνομαζόμενο, ὁ ὁποῖος διώχθηκε ἀπό τούς Ὀρθοδόξους ἀπό τό σπήλαιο, στό ὁποῖο κατοικοῦσε, διότι ἀπέδιδε στήν κακοδοξία καί στήν αἵρεσί του τίς θεραπεῖες, πού ἐνεργοῦσε ἡ ἁγία κάρα, δηλαδή ἔλεγε, ὅτι γι’ αὐτό ἐνεργεῖ ἐκείνη τίς θεραπεῖες, ἐπειδή αὐτός, πού τήν ἔχει, εἶναι Ἀρειανός. Ἀφοῦ, λέω, ἐκεῖνος ὁ κακόδοξος διώχθηκε ἀπό ἐκεῖ, ἄφησε στό σπήλαιο τήν τιμία κεφαλή κατά θεία οἰκονομία καί ἐκεῖ ἦταν αὐτή κρυμμένη μέχρι τά χρόνια τοῦ Μαρκέλλου τοῦ Ἀρχιμανδρίτου, ὁ ὁποῖος λεγόταν Οὐράνιος, Ἐπίσκοπος Ἐμέσης, στά χρόνια τοῦ νέου Οὐαλεντιανοῦ, κατά τό ἔτος 431. Τότε λοιπόν πολλοί δέχθηκαν θεῖες ἀποκαλύψεις γιά τήν προδρομική αὐτή κεφαλή.
Ἔτσι βρέθηκε αὐτή γιά δεύτερη φορά μέσα σέ μία στάμνα, ἡ ὁποία, ἀφοῦ μεταφέρθηκε στήν Ἐκκλησία ἀπό τόν παραπάνω ἀναφερθέντα Οὐράνιο, τόν Ἐπίσκοπο Ἐμέσης, ἐνεργοῦσε διάφορες θεραπεῖες καί παράδοξα θαύματα.
Τελεῖται ἡ Σύναξις εὑρέσεως αὐτῆς καί ἑορτή στόν ἁγιώτατο καί προφητικό Ναό τοῦ τιμίου Προδρόμου, πού βρίσκεται στό μέρος πού λέγεται Φωρακίου[1].
[1] Ὁ Δοσίθεος λέει, ὅτι ἡ κάρα τοῦ Βαπτιστοῦ διαφυλάχθηκε σῶα. Ἔτσι ὁ Γεώργιος ὁ Κωδινός ἐξιστορεῖ, ὅτι μερικοί ἀπό τήν αἵρεσι τοῦ Μακεδονίου (ἄν καί ὁ Μεταφραστής δέν λέει ὅτι ἦταν αἱρετικοί), ἀφοῦ τήν βρῆκαν στήν Παλαιστίνη, τήν μετέφεραν στήν Κιλικία. Ὁ αὐτοκράτορας ὅμως Οὐάλης μήνυσε στόν ἀρχιευνοῦχο του Μιρδόνιο, πού ἦταν στήν Κιλικία, νά ἀποστείλη τήν κάρα στήν Κωνσταντινούπολι. Ὅταν ἔφθασε αὐτή στό Παντείχιο, σταμάτησε. Καί ἐπειδή δέν μποροῦσαν νά τήν μετακινήσουν παραπέρα, τήν ἄφησαν σέ ἕνα χωριό, πού λέγεται Κολάου. Τότε ὁ Μέγας Θεοδόσιος, πηγαίνοντας ἐκεῖ, τήν τοποθέτησε στήν βασιλική ἁλουργίδα του, καί τήν ἔφερε στήν Κωνσταντινούπολι στό μέρος, πού λέγεται Ἕβδομο, ὅπου, ἀφοῦ ἀνήγειρε μεγαλοπρεπῆ Ναό τοῦ Βαπτιστῆ, τήν ἔβαλε ἐκεῖ. Μέρος αὐτῆς τῆς τιμίας κάρας ἦταν στό ἱερό Μοναστήρι τοῦ Ἁγίου Διονυσίου στό ὄρος τοῦ Ἄθω. Ἀλλά, ὅταν σκλαβώθηκε, ἐξαφανίσθηκε καί εἶναι ἄγνωστο ἀκόμη ποῦ βρίσκεται. Μέρος ἀκόμη ἦταν στήν Οὐγγροβλαχία σέ Μοναστήρι, πού λεγόταν Καλούτι, τό ὁποῖο ἔγινε ἀφιέρωμα τοῦ Ἁγίου Τάφου. Γιά τίς ἐκεῖ περιστάσεις ὅμως ἔλαβε τό μέρος ἐκεῖνο ὁ ἀοίδιμος Δοσίθεος καί τό ἀφιέρωσε στήν Ἱερουσαλήμ. Ἔτσι βρισκόταν μέσα στόν Ναό τοῦ Ἁγίου Τάφου. Ἐκεῖνο δέ πού γράφει ὁ Θεοφάνης, ὅτι ἡ κάρα τοῦ Βαπτιστοῦ μεταφέρθηκε ἀπό τό σπήλαιο στόν Ναό του στήν Ἔμεσα, ἴσως ἦταν ἡ μισή (σελ. 267 τῆς Δωδεκαβίβλου). Βλέπε καί στίς 29 τοῦ Αὐγούστου στήν ὑποσημείωσι.
Σημείωσε, ὅτι στήν α΄ αὐτή καί β΄ εὕρεσι τῆς κεφαλῆς τοῦ Βαπτιστοῦ λόγος ἑλληνικός σὠζεται στήν Λαύρα, καί στό Κοινόβιο τοῦ Διονυσίου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀρχή εἶναι· «Πάλιν ἡμῖν ὁ θεῖος ἐφέστηκε Πρόδρομος». Στόν δεύτερο μάλιστα πανηγυρικό τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Βατοπαιδίου λόγος διηγηματικός σῴζεται, ὁ ὁποῖος περιέχει τά ὅσα ἀφοροῦν τήν εὕρεσι τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ Προδρόμου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀρχή εἶναι· «Μοναχοί δύο ἐκ τῆς Ἐώας ὁρμώμενοι». Ὁ ἴδιος πάλι σῴζεται καί στήν Μονή τῶν Ἰβήρων. Στήν Μεγίστη Λαύρα σώζεται καί ἄλλος λόγος, ὁ ὁποῖος περιέχει τό ἴδιο θέμα, τοῦ ὁποίου εἶναι· «Ὁ ἀγαθότητι καί φιλανθρωπίᾳ καί τῇ ἀρρήτῳ αὐτοῦ σοφίᾳ».


Login