Τῷ αὐτῷ μηνί IH΄, μνήμη τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Σεβαστιανοῦ καί τῶν σύν αὒτῷ. Ὁ Ὅσιος Πατήρ ἡμῶν Μιχαήλ ὁ Σύγγελος καί Ὁμολογητής ἐν εἰρήνῃ τελειοῦται.

Τῷ αὐ­τῷ μη­νί IH΄ , μνή­μη τοῦ Ἁ­γί­ου Μάρ­τυ­ρος Σε­βα­στια­νοῦ καί τῶν σύν αὐ­τῷ.   Ὁ Ὅ­σιος Πα­τήρ ἡ­μῶν Μι­χα­ήλ ὁ Σύγ­γε­λος καί Ὁ­μο­λο­γη­τής ἐν εἰ­ρή­νῃ τε­λει­οῦ­ται.

 Οὐκ εἰ τε­λευ­τᾶς Μι­χα­ήλ τοῦ­το ξέ­νον,

Ἀλ­λ’ εἰ θα­νών ζῇς, ὥ­σπερ οὖν ζῇς ἀ­ξί­ως.

Αὐ­τός ἦ­ταν ἀ­πό τήν ἁ­γί­α πό­λι τῆς Ἱ­ε­ρου­σα­λήμ, υἱ­ός εὐ­σε­βῶν γο­νέ­ων. Καί, ἀ­φοῦ ἐκ­παι­δεύ­θη­κε καί ἔ­μα­θε στό ἔ­πα­κρο, τό­σο τήν ἐ­ξω­τε­ρι­κή σο­φί­α τῶν Ἑλ­λή­νων, ὅ­σο καί τήν ἐ­σω­τε­ρι­κή καί δι­κή μας, ἔ­γι­νε Μο­να­χός. Ἀλ­λά καί ἡ μη­τέ­ρα του μα­ζί μέ τίς θυ­γα­τέ­ρες της ἔγινε Μο­να­χή σέ ἕ­να γυ­ναι­κεῖ­ο Μο­να­στή­ρι, ἀ­φοῦ πέ­θα­νε ὁ πα­τέ­ρας του. Καί ἐ­πει­δή πο­λι­τευ­ό­ταν κα­λῶς καί θε­ο­φι­λῶς ὁ θεῖ­ος αὐ­τός Μι­χα­ήλ, βά­ζον­τας τόν ἑ­αυ­τό του κά­τω ἀ­πό κά­θε σκλη­ρα­γω­γί­α, γι’ αὐτό καί χει­ρο­το­νεῖ­ται Πρε­σβύ­τε­ρος. Ἔ­πει­τα, ἀ­φοῦ βρῆ­κε ἕ­να ἥ­συ­χο σπή­λαι­ο, μπαί­νει σέ αὐ­τό, ὅ­ταν ὁ Ἅ­γιος Θε­ό­δω­ρος καί ὁ Θε­ο­φά­νης οἱ Ὁ­μο­λο­γη­τές καί οἱ Γρα­πτοί ἔ­γι­ναν Ἱ­ε­ρεῖς καί λει­τουρ­γοί τοῦ Κυ­ρί­ου, καί ­πῆ­γαν σ’ ­αὐ­τόν τόν Ὅ­σιο[1], ὁ Μι­χα­ήλ δι­ο­ρί­ζε­ται Σύγ­γε­λος ἀπό τόν Πα­τριά­ρχη Ἱ­ε­ρο­σο­λύ­μων. Γι­’­ αὐ­τό καί μί­α φο­ρά στάλ­θη­καν στήν Ρώ­μη ἀ­πό τόν Πα­τριά­ρχη τῶν Ἱ­ε­ρο­σο­λύ­μων γιά μί­α ἀ­ναγ­καί­α ὑ­πό­θε­σι. Καί ἐ­πί ­πλέ­ον στάλ­θη­καν στήν Κων­σταν­τι­νού­πο­λι, γιά νά δεί­ξουν στό πέ­ρα­σμά τους κά­ποι­ες ἀ­να­φο­ρές, τό­σο στόν τό­τε βα­σι­λιά Λέ­ον­τα τόν Ἀρ­μέ­νιο καί εἰ­κο­νο­μά­χο, πού ­βα­σί­λευ­σε τό ἔ­τος 813, ὅ­σο καί στόν τό­τε Πα­τριά­ρχη τῆς Κων­σταν­τι­νου­πό­λε­ως τόν Θε­ό­δο­το.

Αὐ­τοί λοι­πόν οἱ τρεῖς Ὅ­σιοι, ὁ Μι­χα­ήλ καί ὁ Θε­ό­δω­ρος καί ὁ Θε­ο­φά­νης, ὑ­πα­κού­ον­τας στόν Πα­τριά­ρχη Ἱ­ε­ρο­σο­λύ­μων, πού τούς ἀ­πέ­στει­λε, ἐ­πέ­δω­σαν τίς ἀ­να­φο­ρές καί ἐ­ξέ­θε­σαν καί οἱ ἴ­διοι ἀ­πό μό­νοι τους στούς ἀν­τι­λέ­γον­τες πολ­λά δογ­μα­τι­κά θέ­μα­τα. Γι­’­ αὐ­τό ὁ μέν Θε­ό­δω­ρος καί ὁ Θε­ο­φά­νης, ἐ­ξο­ρί­ζον­ται ἀ­πό τόν τύ­ραν­νο Ἀρ­μέ­νιο[2]. Ὁ δέ μα­κά­ριος Μι­χα­ήλ μα­ζί μέ τόν ἀ­δελ­φό του Ἰ­ώβ κλεί­σθη­καν στό πραι­τώ­ριο·, δη­λα­δή στήν φυ­λα­κή, ἡ ὁ­ποί­α ὠνομαζό­ταν τῶν πραι­τω­ρί­ων. Ἔ­πει­τα, ἀ­φοῦ τοῦ ἔ­βα­λε ἁ­λυ­σί­δες βα­ρι­ές στόν λαι­μό ὁ βα­σι­λέ­ας Μι­χα­ήλ ὁ Τραυ­λός τό ἔ­τος 820, ἐ­ξο­ρί­ζε­ται μα­ζί μέ τόν μα­θη­τή του σέ ἕ­να Μο­να­στή­ρι τῆς Πλου­σιά­δος. Γι­’­ αὐ­τό ἀ­πό τήν πολ­λή τα­λαι­πω­ρί­α πλημ­μύ­ρι­σαν τά μά­τια του καί τό σῶ­μα του καμ­πού­ρια­σε. Πα­ρ’­ ὅ­λα αὐ­τά αὐ­τός ὁ πα­νύ­μνη­τος στε­κό­ταν σάν ἀ­δά­μαντας γεν­ναῖ­ος καί ἀ­κί­νη­τος.

Ὅ­ταν ἀ­νέ­λα­βαν τήν βα­σι­λεί­α ἡ Θε­ο­δώ­ρα καί ὁ Μι­χα­ήλ ὁ υἱ­ός της, τό ἔ­τος 842, καί κά­θε ἕ­νας τι­μοῦ­σε καί προ­σκυ­νοῦ­σε μέ παρ­ρη­σί­α τίς ἅγι­ες εἰ­κό­νες, τό­τε καί αὐ­τοί πού β­ρί­σκον­ταν στίς ἐ­ξο­ρίες ἀ­να­κ­λήθη­καν, καί ἀ­ξι­ώ­νον­ταν με­γά­λης τι­μῆς. Ἐ­κεῖ­νο λοι­πόν τόν και­ρό καί ὁ θεῖ­ος αὐ­τός καί ὁ­μο­λο­γη­τής Μι­χα­ήλ πα­ρα­κι­νή­θη­κε ἀ­πό τήν βα­σί­λισ­σα Θε­ο­δώ­ρα νά λά­βη τό ἀ­ξί­ω­μα τῆς πα­τρι­αρ­χεί­ας τῆς Κων­σταν­τι­νου­πό­λε­ως. Ἐ­πει­δή ὅ­μως αὐ­τός δέν ­πεί­σθη­κε, γι­’­ αὐ­τό ἔ­γι­νε Πα­τριά­ρχης μέν στήν θέ­σι του ὁ θεῖ­ος Με­θό­διος. Ὁ δέ Μι­χα­ήλ πά­λι δι­ο­ρί­ζε­ται Σύγ­γε­λος καί παίρ­νει τό ἐ­κεῖ πο­λύ με­γά­λο Μο­να­στή­ρι στήν δι­κή του ἐ­ξου­σί­α καί ἀ­νά­παυ­σι. Ὁπό­τε, ἀ­φοῦ ἔ­ζη­σε εὐ­σε­βῶς καί θε­α­ρέ­στως τόν ὑ­πό­λοι­πο και­ρό τῆς ζω­ῆς του καί ἔ­φθα­σε ἕ­ως τήν ἡ­λι­κί­α τῶν ὀ­γδόν­τα πέν­τε ἐτῶν, ἔ­φυ­γε εἰ­ρη­νι­κά πρός τόν Κύ­ριο, γιά νά λά­βη ἀ­πό αὐ­τόν τόν στέ­φα­νο τῆς ὁ­μο­λο­γί­ας.