Τῷ αὐτῷ μηνί H΄, τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου τοῦ Στρατηλάτου. Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ Ἁγίου Προφήτου Ζαχαρίου. Αἱ Ἅγιαι Μάρτυρες Μάρθα καί Μαρία αἱ ἀδελφαί, σύν τῷ Ὁσίῳ Λυκαρίωνι, ξίφει τελειοῦνται.

Ὁ βα­σι­λιάς μπαί­νον­τας στήν πό­λι, πα­ρα­κα­λοῦ­σε τόν Ἅ­γιο νά θυ­σιά­ση στούς θε­ούς. Ὁ Μάρ­τυ­ρας ὅ­μως ζή­τη­σε νά τούς πά­ρη πρῶ­τα στόν οἶ­κο του, γιά νά τούς λα­τρεύ­ση. Παίρ­νον­τας ὅ­μως ὁ Ἅ­γιος τούς θε­ούς, κα­τά τό μέ­σον τῆς νυ­κτός τά κομ­μά­τια­σε καί τούς μοί­ρα­σε στούς πτω­χούς. Ὅ­ταν ξη­μέ­ρω­σε, εἶ­πε Μα­ξέν­τιος ὁ ἑ­κα­τόν­ταρ­χος πρός τόν βα­σι­λιά, ὅ­τι εἶ­δε τό κε­φά­λι τῆς με­γά­λης θε­ᾶς Ἀρ­τέ­μι­δος, νά τό κρα­τά­η ἕ­νας πτω­χός καί τό πε­ρι­έ­φε­ρε στούς δρό­μους. Τό­τε ἅρ­πα­ξαν ἀ­μέ­σως οἱ δο­ρυ­φό­ροι τοῦ βα­σι­λιά τόν Ἅ­γιο Θε­ό­δω­ρο καί πρῶ­τα τόν ἔ­γδυ­σαν καί τόν τέν­τω­σαν ἀ­πό τά τέσ­σα­ρα μέ­ρη τοῦ σώ­μα­τος. Ἔ­πει­τα δί­νουν μέ νεῦ­ρα βο­δι­ῶν στήν ρά­χη τοῦ ἀ­θλη­τῆ ξυ­λι­ές ἑ­πτα­κό­σι­ες, στήν κοι­λιά του ξυ­λι­ές πε­νῆν­τα. Τόν λαι­μό τοῦ Ἁ­γί­ου τόν κτύ­πη­σαν μέ μο­λυ­βέ­νι­ες σφαῖ­ρες, κα­τό­πιν τόν ξύ­νουν καί τόν καῖνε μέ λαμ­πά­δες, ὕ­στε­ρα ἔ­τρι­ψαν μέ τοῦ­βλα καί κε­ρα­μί­δια τίς πλη­γω­μέ­νες καί καμ­μέ­νες σάρ­κες του καί ἔ­τσι τόν ἔρ­ρι­ξαν στήν φυ­λα­κή καί σφά­λι­σαν τά πό­δια του στό τι­μω­ρη­τι­κό ξύ­λο, ἀ­φή­νον­τάς τον ἐ­κεῖ νη­στι­κό ἑ­πτά ἡ­μέ­ρας.

Στήν συ­νέ­χεια τόν ἔ­βγα­λαν ἀ­πό τήν φυ­λα­κή καί κάρ­φω­σαν τά χέ­ρια καί τά πό­δια του σέ ἕ­να σταυ­ρό. Ἔ­πει­τα (ὤ τῆς θη­ρι­ώ­δης ἀ­παν­θρω­πιᾶς!) πέ­ρα­σαν στό παι­δο­γό­νο καί κρύ­φιο μέ­λος τοῦ Μάρ­τυ­ρα ἕ­να πηρού­νι, τό ὁ­ποῖ­ο ἔ­φθα­σε ἕ­ως μέ­σα στά ἐν­τό­σθιά του. Στέ­κον­ταν ἀ­κό­μη καί γύ­ρω του παι­διά, τά ὁ­ποῖ­α ση­μά­δευ­αν μέ τά βέ­λη τους τόν Ἅ­γιο στό πρό­σω­πο. Τό­τε ἀ­πό τά βέ­λη χύ­θη­καν οἱ κό­ρες τῶν ὀ­φθαλ­μῶν του. Ἄλ­λοι πά­λι κό­βον­τας πλά­για τά ἀ­πό­κρυ­φά του μό­ρια, ἔ­κο­ψαν μα­ζί καί τά σπερ­μο­γό­να του μέ­λη. Ἐ­πει­δή ὅ­μως ὁ Ἅ­γιος ἔ­μει­νε τήν νύ­κτα στόν σταυ­ρό, γιά τόν λό­γο αὐ­τόν νό­μι­σε ὁ Λι­κί­νιος, ὅ­τι ἤ­δη πέ­θα­νε, ἐ­ξα­πα­τή­θη­κε ὅ­μως ὁ τα­λαί­πω­ρος. Δι­ό­τι ὁ Ἅ­γιος λύ­θη­κε ἀ­πό τά δε­σμά ἀ­πό θεῖ­ο Ἄγ­γε­λο καί ἔ­γι­νε ἐν­τε­λῶς ὑ­γι­ής, ψάλ­λον­τας καί εὐ­λο­γῶν­τας τόν Θε­ό. Ὅ­ταν ξη­μέ­ρω­σε, ἔ­στει­λε ὁ Λι­κί­νιος ἀν­θρώ­πους, γιά νά πά­ρουν τό σῶ­μα του καί νά τό ρί­ξουν στήν θά­λασ­σα. Οἱ ἀ­πο­σταλ­μέ­νοι ὅ­μως βλέ­πον­τας τόν Ἅ­γιο ζων­τα­νό καί ὑ­γι­ῆ, πί­στε­ψαν στόν Χρι­στό, ἄν­θρω­ποι ὀ­γδον­τα­πέν­τε, καί με­τά ἀ­πό αὐ­τά πί­στε­ψαν καί ἄλ­λοι τρι­α­κό­σιοι, ἀ­πό τούς ὁ­ποί­ους πρῶ­τος ἦ­ταν ὁ ἀν­θύ­πα­τος Κέ­στης. Δη­λα­δή αὐ­τοί μο­λο­νό­τι ἐ­στά­λη­σαν, γιά νά θα­να­τώ­σουν τούς ὀ­γδόν­τα πέν­τε πού πί­στε­ψαν, πί­στε­ψαν καί αὐ­τοί.

Βλέ­πον­τας λοι­πόν ὁ Λι­κί­νιος, ὅ­τι ἦ­ταν ἡ πό­λις τα­ραγ­μέ­νη, δι­έ­τα­ξε νά ἀ­πο­κε­φα­λί­σουν τόν Ἅ­γιο. Ὅ­μως πολ­λοί Χρι­στια­νοί πού βρί­σκον­ταν ἐ­κεῖ, ἐμ­πό­δι­σαν τούς στρα­τι­ῶ­τες. Ἀλ­λ’ ὁ Ἅ­γιος, ἀ­φοῦ μέ δυ­σκο­λί­α κα­θη­σύ­χα­σε τούς Χρι­στια­νούς, ἀ­πο­κε­φα­λί­σθη­κε, καί ἔ­τσι ἔ­λα­βε ὁ μα­κά­ριος τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου τόν στέ­φα­νο. Τό δέ ἅ­γιο λεί­ψα­νό του με­τα­φέρ­θη­κε ἀ­πό τήν Ἡ­ρά­κλεια στά Εὐ­χά­ι­τα, καί το­πο­θε­τή­θη­κε στόν πα­τρι­κό του οἶ­κο, ὅ­πως δι­έ­τα­ξε γι' αὐ­τό ὁ Μάρ­τυ­ρας τόν τα­χυ­γρά­φο του Αὔ­γα­ρο, ὁ ὁ­ποῖ­ος ἦ­ταν πα­ρών στό μαρ­τύ­ριό του καί ἔ­γρα­ψε τίς κα­τά μέ­ρος ἐ­ρω­τή­σεις καί ἀ­πο­κρί­σεις τοῦ Ἁ­γί­ου, καί τά δι­ά­φο­ρα εἴ­δη τῶν βα­σά­νων πού ἔ­λα­βε, καί τίς  βο­ή­θει­ες καί ἀν­τι­λή­ψεις πού ἀ­ξι­ώ­θη­κε ἀ­πό τόν Θε­ό[1]. (Τόν ἐ­κτε­νῆ Βί­ο του βλέπε στόν πεζογράφο Δαμασκηνό).

  Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ Ἁγίου Προφήτου Ζαχαρίου.

 Ἵππους ἑώρας τούς νόας Ζαχαρία,

Δι’ ὧν πρός ὕψος Οὐρανῶν ἀφιππάσω.

Αὐ­τός ὁ Προ­φή­της Ζα­χα­ρί­ας ἑρ­μη­νεύ­ε­ται μνή­μη Θε­οῦ. Προ­ερ­χό­ταν ἀ­πό τό γέ­νος τοῦ Ἰσ­ρα­ήλ, ἀ­πό τήν φυ­λή τοῦ Λευ­ΐ καί γεν­νή­θη­κε στήν Γα­λα­άδ. Ἐ­πέ­στρε­ψε στήν Ἱ­ε­ρου­σα­λήμ ὕ­στε­ρα ἀ­πό τήν σκλα­βιά τῶν Ἑ­βραί­ων στήν Βα­βυ­λῶ­να, γέ­ρον­τας στήν ἡ­λι­κί­α. Ἐ­κεῖ στήν Βα­βυ­λῶ­να εὑ­ρι­σκό­με­νος, ἔ­κα­νε πολ­λές προ­φη­τεῖ­ες πρός τόν λα­ό τοῦ Θε­οῦ καί ὡς ἀ­πό­δει­ξι τῆς ἀ­λή­θειας τῶν λε­γο­μέ­νων του ἔ­δω­σε πολ­λά τέ­ρα­τα καί ση­μεῖ­α. Αὐ­τός εἶ­πε στόν ἀρ­χι­ε­ρέ­α Ἰ­ω­σε­δέκ, ὅ­τι θά γεν­νή­ση υἱ­ό καί ὅ­τι θά ἱ­ε­ρα­τεύ­ση στόν Κύ­ριο στήν Ἱ­ε­ρου­σα­λήμ. Αὐ­τός εὐ­λό­γη­σε καί τόν Σα­λα­θι­ήλ καί τοῦ εἶ­πε, ὅ­τι θά γεν­νή­ση υἱ­ό καί θά τόν ὀ­νο­μά­ση Ζο­ρο­βά­βελ, δη­λα­δή σπέρ­μα Βα­βυ­λῶ­νος. Δι­ό­τι ἡ λέ­ξις Ζο­ρό ἑρ­μη­νεύ­ε­ται σπέρ­μα. Καί Βα­βέλ ση­μαί­νει Βα­βυ­λών. Στά χρό­νια πά­λι Κύ­ρου τοῦ βα­σι­λέ­ως Περ­σῶν ἔ­δω­σε ἕ­να ση­μεῖ­ο πα­ρά­ξε­νο γιά τόν Κροῖ­σο, τόν βα­σι­λιά τῆς Λυ­δί­ας καί γιά τήν πο­λι­ορ­κί­α καί ἐ­ξα­φά­νη­σι τῆς Ἱ­ε­ρου­σα­λήμ καί γιά τό τέ­λος τοῦ Ἰσ­ρα­ήλ. Πα­ρό­μοι­α καί γιά τήν ἀρ­χή καί τέ­λος τῶν ἐ­θνῶν καί γιά τήν μέ­χρι τέ­λους κα­τα­στρο­φή καί ἐ­ρή­μω­σι τοῦ Να­οῦ στά Ἱ­ε­ρο­σό­λυ­μα καί ὅ­τι θά ἐ­κλεί­ψουν οἱ Προ­φῆ­τες ἀ­πό τούς Ἰσ­ρα­η­λῖ­τες καί θά ἀρ­γή­σουν οἱ ἱ­ε­ρεῖς καί τά Σάβ­βα­τα. Αὐ­τός προ­φή­τευ­σε καί γιά τήν δι­πλῆ κρί­σι, πού πρό­κει­ται νά γί­νη[2], καί ἀ­φοῦ εἶ­πε καί ἄλ­λες πολ­λές προ­φη­τεῖ­ες, ἐ­κοι­μή­θη σέ γῆ­ρας βα­θύ καί ἐ­τά­φη κον­τά στόν τά­φο τοῦ Ἀγ­γαί­ου τοῦ Προ­φή­του[3].

 Αἱ Ἅγιαι Μάρτυρες Μάρθα καί Μαρία αἱ ἀδελφαί, σύν τῷ Ὁσίῳ Λυκαρίωνι, ξίφει τελειοῦνται.

Αὐτές οἱ Ἁγίες ἦταν ἀδελφές κατά σάρκα καί ζοῦσαν μέ παρθενία μόνες τους. Συνέβη ὅμως νά περάση ὁ ἡγεμόνας ἀπό τό σπίτι ἐκεῖνο, στό ὁ­ποῖ­ο κα­τοι­κοῦ­σαν, ἔ­σκυ­ψαν ἀ­πό τό πα­ρά­θυ­ρο καί εἶ­παν, ὅ­τι εἶ­ναι Χρι­στια­νές. Ὁ ἡ­γε­μό­νας λυ­πού­με­νος, ἐ­λε­ει­νο­λο­γοῦ­σε τόν θά­να­το πού πρό­κει­ται νά λά­βουν στήν νε­ό­τη­τά τους. Οἱ Ἁ­γί­ες ἀν­τα­πε­κρί­θη­καν, ὅ­τι, ὁ θά­να­τος γιά τόν Χρι­στό, δέν εἶ­ναι θά­να­τος, ἀλ­λά ζω­ή, ἡ ὁ­ποί­α τέ­λος δέν ἔ­χει. Αὐ­τό τό ἴ­διο ὡ­μο­λό­γη­σε καί ὁ Ἅ­γιος Ὁ­σι­ο­μάρ­τυ­ρας Λυ­κα­ρί­ων, ὁ ὁ­ποῖ­ος ἦ­ταν νέ­ος μο­να­χός καί σύν­τρο­φος τῶν Ἁ­γί­ων. Τό­τε μέ δι­α­τα­γή τοῦ ἡ­γε­μό­να καί οἱ τρεῖς καρ­φώ­θη­καν σέ τρεῖς σταυ­ρούς. Τε­λευ­ταῖ­α ἀ­πο­κε­φα­λί­σθη­σαν μέ ξί­φος ἀ­πό τούς δη­μί­ους καί ἔ­τσι πα­ρέ­δω­σαν τίς ψυ­χές τους στά χέ­ρια τοῦ Θε­οῦ καί ἔ­λα­βαν τούς στε­φά­νους τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου