Τῷ αὐτῷ μηνί ΚΑ΄, μνήμη τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ. Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Νεοφύτου.

Ἔ­πει­τα, ἀ­φοῦ ἄ­να­ψε ἀ­πό τόν θε­ϊ­κό ζῆ­λο, πη­γαί­νει στήν πα­λαι­ά Ρώ­μη καί πεί­θει τόν μα­κα­ρι­ώ­τα­το Πά­πα Μαρ­τῖ­νο, νά συ­να­θροί­ση το­πι­κή Σύ­νο­δο καί νά ἀ­να­θε­μα­τί­ση τούς ἀρ­χη­γούς τῶν Μο­νο­θε­λη­τῶν. Καί ὄ­χι μό­νον αὐ­τό τό γεν­ναῖ­ο ἔρ­γο ἔ­κα­νε ὁ τρι­σόλ­βιος, ἀλ­λά καί λό­γους καί ἐ­πι­στο­λές συ­νέ­γρα­ψε, ἐ­λέγ­χον­τας τούς αἱ­ρε­τι­κούς, πού εἶ­χαν αὐ­τό τό φρό­νη­μα, καί βε­βαι­ώ­νον­τας μέ συλ­λο­γι­στι­κές ἀ­πο­δεί­ξεις καί μέ γρα­φι­κές μαρ­τυ­ρί­ες τήν ἀ­κρί­βεια τῆς Ὀρ­θο­δό­ξου πί­στε­ώς μας, τά ὁ­ποῖ­α ἔ­στει­λε σέ δι­ά­φο­ρα μέ­ρη καί Ἐκ­κλη­σί­ες τῆς οἰ­κου­μέ­νης.

Ὅ­ταν πά­λι ἐ­πέ­στρε­ψε ἀ­πό τήν Ρώ­μη στήν Κων­σταν­τι­νού­πο­λι, ὡς ὑ­πεύ­θυ­νος κα­τα­κρί­νε­ται μα­ζί μέ τούς δύ­ο μα­θη­τές του, οἱ ὁ­ποῖ­οι ὠ­νο­μά­ζον­ταν Ἀ­να­στά­σιοι, ἀ­πό τήν βα­σι­λι­κή σύγ­κλη­το τῶν ἀρ­χόν­των, ἡ ὁ­ποί­α συμ­φω­νοῦ­σε μέ τήν αἵ­ρε­σι τοῦ βα­σι­λιᾶ. Ἔ­τσι, ἐ­πει­δή ὁ Ἅ­γιος ἔ­βλε­πε, ὅ­τι ὅ­λοι πεί­θον­ταν στό φρό­νη­μα τοῦ βα­σι­λέ­ως, γι’ αὐ­τό ὄ­χι μό­νον αὐ­τός ἀν­τι­στά­θη­κε σ’ αὐ­τούς, ἀλ­λά καί πα­ρα­κί­νη­σε καί τούς ἄλ­λους νά ἀν­τι­στα­θοῦν, πεί­θον­τάς τους νά ἔ­χουν τήν ἀν­τί­θε­τη γνώ­μη μέ τούς Μο­νο­θε­λῆ­τες, μέ τίς σο­φές του ἐ­πι­στο­λές. Γιά τόν λό­γο αὐ­τόν λοι­πόν στέλ­νε­ται ἐ­ξό­ρι­στος σέ μί­α φυ­λα­κή κα­τά τό μέ­ρος τῆς Θρά­κης. Ἐ­πει­δή ὅ­μως ἐ­πέ­με­νε στήν Ὀρ­θο­δο­ξί­α τῆς πί­στε­ως, ἐξ αἰ­τί­ας αὐ­τοῦ ἔ­κο­ψαν τό χέ­ρι καί τήν γλῶσ­σα του. Καί ἀ­πό ἐ­κεῖ τόν ἔ­στει­λαν ἐ­ξό­ρι­στο στήν χώ­ρα τῶν Λα­ζῶν, καί ἐ­κεῖ μέ­νον­τας τρεῖς χρό­νους καί αὐ­το­ε­ξυ­πη­ρε­τού­με­νος στίς δι­κές του ἀ­νάγ­κες, ἔ­γι­νε πλή­ρης ἡ­με­ρῶν. Καί ἀ­φοῦ ἀ­σθέ­νη­σε γιά λί­γο, ἀ­νε­παύ­θη ἐν Κυ­ρί­ῳ καί ἐν­τα­φι­ά­σθη­κε στό ἐ­κεῖ Μο­να­στή­ρι τοῦ Ἁ­γί­ου Ἀρ­σε­νί­ου, ἐ­νερ­γῶν­τας κα­θη­με­ρι­νά πολ­λά θαυ­μά­σια.

Λέ­νε ἀ­κό­μη, ὅ­τι καί ἀ­φοῦ ἔ­κο­ψαν τήν ἱ­ε­ρή γλῶσ­σα του, ἀ­πο­κα­τε­στά­θη­κε πά­λι αὐ­τή ἀ­πό τόν Θε­ό ὑ­γι­ής, ὅ­πως προ­η­γου­μέ­νως, ὁ­πό­τε καί μι­λοῦ­σε κα­θα­ρά καί πε­ρί­φη­μα μέ αὐ­τήν, ὅ­πως ὅ­ταν ἦ­ταν στήν πα­ροῦ­σα ζω­ή. Ἀ­πό τούς δύ­ο δέ μα­θη­τές του τούς ὀ­νο­μα­ζο­μέ­νους Ἀ­να­στα­σί­ους, τοῦ με­γα­λυ­τέ­ρου κα­τά τήν ἡ­λι­κί­α Ἀ­να­στα­σί­ου, ἔ­κο­ψαν τήν γλῶσ­σα καί τό χέ­ρι, πα­ρό­μοι­α ὅ­πως καί τοῦ δι­δα­σκά­λου του καί τόν ἐ­ξώ­ρι­σαν σέ μα­κρι­νό τό­πο. Ὁ δέ νε­ώ­τε­ρος Ἀ­να­στά­σιος στάλ­θη­κε καί αὐ­τός ἐ­ξό­ρι­στος σέ ἕ­να κά­στρο τῆς Θρά­κης καί ἐ­κεῖ, ἀ­φοῦ τε­λεί­ω­σε τήν ζω­ή, ἀ­νε­παύ­θη ἐν Κυ­ρί­ῳ. (Τόν ἐ­κτε­νῆ Βί­ο του βλέ­πε στόν Νέ­ο Πα­ρά­δει­σο[1].)

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Νεοφύτου.

 Αὐ­τός κα­τα­γό­ταν ἀ­πό τήν Νί­και­α τῆς Βι­θυ­νί­ας, υἱ­ός γο­νέ­ων Χρι­στια­νῶν, τοῦ Θε­ο­δώ­ρου καί Φλω­ρεν­τί­ας, στά χρό­νια τοῦ βα­σι­λιᾶ Δε­κί­ου καί Δι­ο­κλη­τια­νοῦ, κα­τά τό ἔ­τος 290. Ἀ­πό τήν ἀρ­χή ἀ­κό­μη τῆς ζω­ῆς του ἦ­ταν γε­μᾶ­τος ἀ­πό χά­ρι Θε­οῦ. Δι­ό­τι ὅ­ταν ἦ­ταν ἀ­κό­μη ἐν­νέ­α χρό­νων καί βρι­σκό­ταν στήν ἐκ­μά­θη­σι τῶν γραμ­μά­των μα­ζί μέ τά ἄλ­λα παι­διά, τό­τε, λέ­ω, προ­σευ­χό­ταν καί μέ πα­ρά­ξε­νο τρό­πο δι­έ­τρε­φε τά παι­διά καί μί­α πε­ρι­στε­ρά ἐρ­χό­ταν στήν κλί­νη του καί τήν φύ­λα­γε. Ἀ­κό­μη ἡ  πε­ρι­στε­ρά μί­λη­σε μέ ἀν­θρώ­πι­νη φω­νή καί ἡ μη­τέ­ρα του φο­βή­θη­κε ἀ­πό αὐ­τό καί πέ­θα­νε. Ὁ Ἅ­γιος ὅ­μως πά­λι τήν ἀ­νέ­στη­σε μέ τήν προ­σευ­χή του. Κα­τό­πιν ἀ­να­χω­ρῶν­τας πῆ­γε στό βου­νό τοῦ Ὀ­λύμ­που καί μπῆ­κε μέ­σα σέ ἕ­να σπή­λαι­ο, στό ὁ­ποῖ­ο τοῦ ὑ­πέ­δει­ξε νά μπῆ ἡ πε­ρι­στε­ρά, πού τόν κα­θω­δη­γοῦ­σε. Καί ἀ­φοῦ ἔ­δι­ω­ξε τό θη­ρί­ο, πού βρι­σκό­ταν μέ­σα στό σπή­λαι­ο, ἐ­κεῖ ἔ­κα­νε τήν κα­τοι­κί­α του, τρε­φό­με­νος ἀ­πό θεῖ­ο Ἄγ­γε­λο. Καί ὅ­ταν ἔ­φθα­σε στό ἑν­δέ­κα­το ἔ­τος τῆς ἡ­λι­κί­ας του, ὁ­δη­γού­με­νος ἀ­πό θεί­α ἀ­πο­κά­λυ­ψι κα­τέ­βη­κε ἀ­πό τό βου­νό καί, πη­γαί­νον­τας στούς γο­νεῖς του καί ἀ­πο­χαι­ρε­τῶν­τας τους, μοί­ρα­σε στούς πτω­χούς τήν πε­ρι­ου­σί­α τους καί πά­λι ἐ­πέ­στρε­ψε στό βου­νό τοῦ Ὀ­λύμ­που. Κα­τά δέ τό δέ­κα­το πέμ­πτο ἔ­τος τῆς ἡ­λι­κί­ας του, πα­ρου­σι­ά­σθη­κε ἐ­νώ­πιον τοῦ βα­σι­λέ­ως Δε­κί­ου, ὁ­δη­γού­με­νος σέ αὐ­τό ἀ­πό θεῖ­ο Ἄγ­γε­λο. Τό­τε ἐξ αἰ­τί­ας τῆς πολ­λῆς παρ­ρη­σί­ας τοῦ Ἁ­γί­ου, πρῶ­τα τόν ἔ­δει­ραν καί κα­τό­πιν τόν ἔ­βα­λαν σέ ἀ­ναμ­μέ­νο φοῦρ­νο. Πα­ρα­μέ­νον­τας ἀ­πό ὅ­λα αὐ­τά ἀ­βλα­βής μέ τήν χά­ρι τοῦ Χρι­στοῦ, πα­ρα­δό­θη­κε στά θη­ρί­α, γιά νά τόν φᾶ­νε. Ἐ­πει­δή ὅ­μως πα­ρέ­μει­νε καί ἀ­πό αὐ­τά ἀ­βλα­βής, γι’ αὐ­τό θα­να­τώ­θη­κε ἀ­πό ἕ­ναν βάρ­βα­ρο, πού ὥρ­μη­σε ἐ­ναν­τί­ον του μέ τό σπα­θί. Καί ἔ­τσι ἔ­λα­βε ὁ μα­κά­ριος τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου τόν στέ­φα­νο. (Τόν ἐ­κτε­νέ­στα­το Βί­ο του βλέ­πε στόν Νέ­ο Πα­ρά­δει­σο[2]).

  Ὁ Ὅσιος Πατήρ ἡμῶν Ζώσιμος Ἐπίσκοπος Συρακούσης,            ἐν εἰρήνῃ τελειοῦται.

Μετάστασιν Ζώσιμος εὗρεν ἐκ βίου,

 ᾯ καί πρό ταύτης πᾶς μετάστασις βίος.

Αὐ­τός ὁ Ἅ­γιος κα­τα­γό­ταν ἀ­πό τό νη­σί τῆς Σι­κε­λί­ας καί ἦ­ταν υἱ­ός γο­νέ­ων εὐ­λα­βῶν καί πι­στῶν, πού περ­νοῦ­σαν τήν ζω­ή τους μέ αὐ­τάρ­κεια τῶν τοῦ βί­ου ἀ­γα­θῶν καί εἶ­χαν ἕ­να κτῆ­μα κον­τά στό Μο­να­στή­ρι τῆς Ἁ­γί­ας Λου­κί­ας τῆς παρ­θέ­νου[3]. Ἀ­φοῦ γεν­νή­θη­κε ὁ Ἅ­γιος Αὐ­τός καί κό­πη­κε ἀ­πό τό γά­λα τῆς μη­τέ­ρας του, δό­θη­κε ἀ­πό τούς γο­νεῖς τοῦ δῶ­ρο στήν Ἁ­γί­α Λου­κί­α καί τό κτῆ­μα ἐ­κεῖ­νο, μα­ζί καί ὁ υἱ­ός τους Αὐ­τός Ζώ­σι­μος. Ἀ­πό τό­τε λοι­πόν ἀ­να­τρά­φη­κε ὁ Ἅ­γιος στό Μο­να­στή­ρι, κα­θό­σον ἦ­ταν ἀ­φι­ε­ρω­μέ­νος στόν Θε­ό πρό συλ­λή­ψε­ως. Ἔ­τσι καί καί ὁ τοῦ Μο­να­στη­ρί­ου ἐ­κεί­νου Ἡ­γού­με­νος, τόν ἐκ­παί­δευ­ε μέ παι­δεί­α καί νου­θε­σί­α Κυ­ρί­ου, δι­δά­σκον­τάς τον μέ ἐ­πι­μέ­λεια τούς κα­νό­νες καί πα­ρα­δό­σεις τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας. Ἐ­πει­δή ὅ­μως ὁ Ἅ­γιος ἦ­ταν πο­λύ ἐ­πι­με­λής καί εὐ­φυ­ής στόν νοῦ, σέ λί­γο και­ρό κα­τώρ­θω­σε ὅ­λες τίς ἀ­ρε­τές. Ἀ­πό­κτη­σε δη­λα­δή κά­θε γνῶ­σι καί ἐ­πι­μέ­λεια σέ κά­θε ἔρ­γο. Εἶ­χε τα­πεί­νω­σι καί πρα­ό­τη­τα. Πλού­τι­σε ὑ­πα­κο­ή καί κα­θα­ρό­τη­τα. Καί ἐ­πει­δή κα­τώρ­θω­σε αὐ­τά, γι’  αὐ­τό τοῦ δό­θη­κε καί ἡ ἐ­πι­μέ­λεια τοῦ λει­ψά­νου τῆς ρη­θεί­σης Ἁ­γί­ας Λου­κί­ας, δη­λα­δή ἔ­γι­νε προ­σμο­νά­ριος καί ὑ­πη­ρέ­της τοῦ ἁ­γί­ου λει­ψά­νου.

Μί­α φο­ρά ἐ­πι­θύ­μη­σε ὁ Ὅ­σιος, νέ­ος ὄν­τας, νά πά­η νά ἰ­δῆ τούς γο­νεῖς του. Καί πράγ­μα­τι νι­κή­θη­κε ἀ­πό τήν ἐ­πι­θυ­μί­α καί πῆ­γε καί τούς εἶ­δε· οἱ γο­νεῖς του ὅ­μως ἀ­μέ­σως τόν ἔ­στει­λαν πί­σω λέ­γον­τας· «Ἐ­κεῖ, τέ­κνον, ὀ­φεί­λεις νά μέ­νης, ὅ­που ἀ­φι­ε­ρώ­θη­κες». Ὅ­ταν ὅ­μως γύ­ρι­σε στό Μο­να­στή­ρι, τοῦ ἐμ­φα­νί­σθη­κε τήν νύ­κτα ἐ­κεί­νη ἡ Ἁ­γί­α Λου­κί­α, ἡ ὁ­ποί­α βγαί­νον­τας ἀ­πό τήν θή­κη, τόν φο­βέ­ρι­ζε καί ἤ­θε­λε νά τόν δεί­ρη δυ­να­τά. Τό­τε μί­α ἄλ­λη γυ­ναῖ­κα ἐν­δο­ξό­τα­τη καί ντυ­μέ­νη πορ­φύ­ρα βα­σι­λι­κή, τόν ὑ­πε­ρα­σπί­σθη­κε (ἡ ὁ­ποί­α μπο­ρεῖ νά ἦ­ταν ἡ Κυ­ρί­α Θε­ο­τό­κος). Ἡ Ἁ­γί­α ντρά­πη­κε Αὐ­τήν καί τόν ἔ­δει­ρε λί­γο. Τοῦ πα­ρήγ­γει­λε ὅ­μως ἄλ­λη φο­ρά νά μή βγῆ ἔ­ξω ἀ­πό τό Μο­να­στή­ρι. Αὐ­τό ὑ­πο­σχέ­θη­κε νά φυ­λά­ξη, καί μά­λι­στα καί τό φύ­λα­ξε.

 Δι­η­γεῖτο Αὐ­τός ὁ μα­κά­ριος Ζώ­σι­μος γιά μί­α γυ­ναῖ­κα, ἡ ὁ­ποί­α κα­τα­γό­ταν ἀ­πό γέ­νος λαμ­πρό, ἦ­ταν ὅ­μως αἰ­σχρή στήν συμ­πε­ρι­φο­ρά της καί ἀ­κά­θαρ­τη. Αὐ­τή λοι­πόν ἐ­πει­δή τήν ἔ­δει­ρε δυ­να­τά ὁ ἄν­δρας της, πῆ­γε στό Μο­να­στή­ρι τῆς Ἁ­γί­ας Λου­κί­ας, γιά νά δι­α­σκε­δά­ση τήν θλῖ­ψι, πού δο­κί­μα­σε ἀ­πό τόν ὠρ­γι­σμέ­νο ἄν­δρα της, ἀλ­λά καί γιά νά ἰ­α­τρευ­θῆ ἀ­πό τόν δαρ­μό πού ἔ­λα­βε. Ὅ­ταν ὅ­μως νύ­κτω­σε, φώ­να­ξε ἡ Ἁ­γί­α μί­α φω­νή, ἡ ὁ­ποί­α φθά­νον­τας στά αὐ­τιά τοῦ Ζω­σί­μου, πού κοι­μό­ταν, ἔ­λε­γε· «Βγά­λε αὐ­τήν τήν βρω­με­ρή ἔ­ξω ἀ­πό τό Μο­να­στή­ρι», δεί­χνον­τάς την καί μέ τό χέ­ρι. Ὁ δέ Ζώ­σι­μος μέ φό­βο πο­λύ ση­κώ­θη­κε καί εἶ­πε στίς ὑ­πη­ρέ­τρι­ές της· «Ση­κῶ­στε γρή­γο­ρα ἀ­πό ἐ­δῶ τήν κυ­ρί­α σας καί βγάλ­τε την ἔ­ξω μα­ζί μέ τήν κλί­νη της». Οἱ ὑ­πη­ρέ­τρι­ές της πλη­σι­ά­ζον­τας στήν κλί­νη της βρῆ­καν τήν κυ­ρί­α τους νε­κρή.

  Ὅ­ταν πέ­θα­νε ὁ τοῦ Μο­να­στη­ρί­ου Ἡ­γού­με­νος, τό­τε ὅ­λοι οἱ ἀ­δελ­φοί ἀ­φή­νον­τας μό­νον τόν Ζώ­σι­μο φύ­λα­κα στό Μο­να­στή­ρι, πῆ­γαν στόν Ἐ­πί­σκο­πο τής πό­λε­ως Ἰ­ω­άν­νη, μέ σκο­πό, νά προ­χει­ρι­σθῆ ἀ­πό αὐ­τόν ἄλ­λος ἄ­ξιος Ἡ­γού­με­νος. Ὁ δέ Ἐ­πί­σκο­πος ρώ­τη­σε· «Ὑ­πάρ­χει καί ἄλ­λος ἀ­δελ­φός στό Μο­να­στή­ρι;­». Ἐ­κεῖ­νοι εἶ­παν· «Δέν εἶ­ναι ἄλ­λος, πα­ρά ἕ­νας μό­νος πού ἔ­μει­νε γιά νά φυ­λά­η τό Μο­να­στή­ρι». Ὁ Ἐ­πί­σκο­πος ἀ­πο­κρί­θη­κε· «Ἐ­γώ γνω­ρί­ζω, ὅ­τι ἐ­κεῖ­νος εἶ­ναι ἄ­ξιος, γιά νά γί­νη Ἡ­γού­με­νος».

Τό­τε, ἀ­φοῦ τόν προ­σκά­λε­σε, τόν σταύ­ρω­σε ἀ­μέ­σως καί τόν πα­ρέ­δω­σε σ’ αὐ­τούς, λέ­γον­τας· «Ἰ­δού, ἀ­δελ­φοί, ὁ ἀ­πό τόν Θε­ό σφρα­γι­σμέ­νος ἐ­πι­στά­της σας καί Ἡ­γού­με­νος». Καί με­τά ἀ­πό λί­γο και­ρό τόν χει­ρο­τό­νη­σε καί Ἱ­ε­ρέ­α. Καί στό ἑ­ξῆς ποί­μα­νε τό ποί­μνιό του σα­ράν­τα χρό­νια μέ κά­θε πρα­ό­τη­τα καί ἀ­νε­ξι­κα­κί­α, μέ κά­θε ἀ­γά­πη κα­θα­ρή καί μέ κά­θε συμ­πά­θεια ὑ­περ­βο­λι­κή.

Καί ὅ­ταν πέ­θα­νε ὁ Ἐ­πί­σκο­πος τῆς Συ­ρα­κού­σας, πού βρί­σκε­ται στήν Σι­κελ­λί­α, μέ ψῆ­φο Θε­οῦ καί μέ τίς πα­ρα­κλή­σεις ὅ­λων τῶν ἐ­κεῖ Χρι­στια­νῶν, ἔ­γι­νε ὁ Ἅ­γιος τῆς Σι­κε­λί­ας Ἐ­πί­σκο­πος ἀ­πό τόν Πά­πα τῆς Ρώ­μης Θε­ό­δω­ρο καί τήν κυ­βέρ­νη­σε ὁ­σί­ως καί θε­α­ρέ­στως δε­κα­τρί­α ἔ­τη. Ἀ­φοῦ ἔ­κα­νε λοι­πόν πολ­λά θαύ­μα­τα καί ἔ­ζη­σε ἀ­σκη­τι­κά, ἀ­πῆλ­θε πρός Κύ­ριο. Πολ­λοί δέ ἀ­σθε­νεῖς ἰ­α­τρεύ­θη­καν ἀ­πό δι­ά­φο­ρες ἀ­σθέ­νει­ες καί πρίν ἀ­πό τήν τα­φή του καί με­τά. Δαι­μο­νι­σμέ­νοι ἐ­λευ­θε­ρώ­θη­καν καί τυ­φλοί εἶ­δαν τό φῶς τους.

Καί ἕ­νας Χρι­στια­νός ἔ­χον­τας τήν γυ­ναῖ­κα του αἱ­μορ­ρο­οῦ­σα, παίρ­νον­τας ἕ­να κομ­μά­τι ἀ­πό τήν πο­διά τῶν φο­ρε­μά­των τοῦ Ἁ­γί­ου καί δί­νον­τάς το στήν γυ­ναῖ­κα, ἔ­γι­νε πρό­ξε­νος τῆς θε­ρα­πεί­ας τοῦ πά­θους της, δι­ό­τι στα­μά­τη­σε ἀ­μέ­σως ἡ αἱ­μορ­ρα­γί­α.

   Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Εὐγένιος, Οὐαλλεριανός, Κάνδιδος[4] καί Ἀκύλας, οἱ ἐκ Τραπεζοῦντος, ξίφει τελειοῦνται.

 Αὐ­τοί οἱ Ἅ­γιοι μαρ­τύ­ρη­σαν κα­τά τούς χρό­νους τοῦ Δι­ο­κλη­τια­νοῦ καί Μα­ξι­μια­νοῦ καί τοῦ Λυ­σί­ου δου­κός, κα­τά τό ἔ­τος 292. Ἦ­ταν κρυμ­μέ­νοι στά βου­νά τῆς Τρα­πε­ζοῦν­τας καί στυ­νε­λή­φθη­καν οἱ τρεῖς ἀ­πό αὐ­τούς ὡς Χρι­στια­νοί ἀ­πό τόν Λυ­σί­α, καί ἀ­φοῦ ὡ­μο­λό­γη­σαν τόν Χρι­στό, ἐ­ξο­ρί­ζον­ται σέ ἕ­να στε­νό­χω­ρο κά­στρο τῆς χώ­ρας τῶν Λα­ζῶν, πού λε­γό­ταν Πι­τυ­ούς. Ἀ­πό ἐ­κεῖ κα­τό­πιν φέρ­νον­ται στήν Τρα­πε­ζοῦν­τα καί, ἀ­φοῦ πα­ρου­σι­ά­σθη­καν στόν δοῦ­κα Λυ­σί­α, κα­τα­ξε­σχί­ζον­ται τίς σάρ­κες μέ βού­νευ­ρα. Κα­τό­πιν, ἀ­φοῦ κρε­μά­σθη­καν, ξε­σχί­ζον­ται μέ σι­δε­ρέ­νια νύ­χια καί κα­τα­καί­γον­ται μέ λαμ­πά­δες ἀ­ναμ­μέ­νες. Ἐ­πει­δή ὅ­μως οἱ δή­μιοι αὐ­τοί, πού τι­μω­ροῦ­σαν τούς Ἁ­γί­ους ἔ­πε­σαν μπρού­μη­τα στήν γῆ, ἀ­πό αὐ­τό τα­ρά­χθη­κε ὁ Λυ­σί­ας καί πρό­στα­ξε νά φυ­λα­κι­σθοῦν οἱ Ἅ­γιοι.

Ὕ­στε­ρα ἀ­πό λί­γες ἡ­μέ­ρες βρέ­θη­κε καί ὁ Ἅ­γιος Εὐ­γέ­νιος καί συ­νε­λή­φθη­κε καί ἀ­φοῦ ὡ­μο­λό­γη­σε τόν Χρι­στό, δάρ­θη­κε ἄ­σπλαγ­χνα. Κα­τό­πιν πῆ­γε μα­ζί μέ τόν Λυ­σί­α στόν να­ό τῶν εἰ­δώ­λων καί, ἀ­φοῦ προ­σευ­χή­θη­κε, ἔ­κα­νε νά πέ­σουν ὅ­λα τά εἴ­δω­λα καί νά συν­τρι­φθοῦν σάν σκό­νι. Τό­τε τόν ἔ­βα­λαν κά­τω καί τόν ἔ­δε­σαν μέ σχοι­νιά καί τόν ἔ­δει­ραν μέ ρα­βδιά χον­δρά.

Ἔ­πει­τα κρε­μά­σθη­κε καί ξε­σχί­σθη­κε δυ­να­τά στά πλευ­ρά μέ σι­δε­ρέ­νια νύ­χια καί φλο­γί­σθη­κε μέ λαμ­πά­δες ἀ­ναμ­μέ­νες. Ὕ­στε­ρα πά­λι ἔ­τρι­ψαν τίς πλη­γές του μέ ἁ­λά­τι καί πά­ρα πο­λύ δυ­να­τό ξύ­δι. Με­τά ἀ­πό αὐ­τά ἔ­βα­λαν μα­ζί καί τούς τέσ­σε­ρις Ἁ­γί­ους μέ­σα σέ ἀ­ναμ­μέ­νο κα­μί­νι καί, ἐ­πει­δή ἔ­μει­ναν ἀ­βλα­βεῖς, γιά τόν λό­γο αὐ­τόν ἀ­πο­κε­φα­λί­σθη­καν καί ἔ­λα­βαν οἱ μα­κά­ριοι τούς στε­φά­νους τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου.

 Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ τελεῖται ἡ Σύναξις τῆς Ἁγίας Εἰρήνης ἐν τῇ ἁγιωτάτῃ Ἐκκλησίᾳ, τῇ οὔσῆ πρός τήν θάλασσαν[5].

Μνήμη τῆς Ἁγίας Μάρτυρος Ἁγνῆς.

Ὑπέρ νέον σοι μόσχον ὡς Δαβίδ λέγει,

Ἤρεσκεν Ἁγνή πυρπολουμένη Λόγε.

Ἡ Ἁ­γί­α Μάρ­τυς Ἁ­γνή ἦ­ταν ἀ­πό τήν με­γα­λό­πο­λι Ρώ­μη καί κα­τα­γό­ταν ἀ­πό γέ­νος λαμ­πρό. Ἐ­πει­δή ὅ­μως εἶ­χε τήν ζω­ή της ἁ­γνή καί κα­θα­ρή, σύμ­φω­νη δη­λα­δή μέ τό ὄ­νο­μά της, γι’ αὐ­τό δί­δα­σκε τίς γυ­ναῖ­κες, πού τήν πλη­σί­α­ζαν τόν λό­γο τῆς ἀ­λη­θεί­ας. Πα­ρό­μοι­α τίς δί­δα­σκε καί πε­ρί σω­φρο­σύ­νης καί κα­θα­ρό­τη­τος. Τίς συμ­βού­λευ­ε ἀ­κό­μη καί νά γνω­ρί­ζουν τόν Χρι­στό Θε­ό ἀ­λη­θι­νό καί αὐ­τόν μό­νο νά λα­τρεύ­ουν. Ὅ­ταν ἄ­κου­σε αὐ­τά ὁ ἄρ­χον­τας τῆς Ρώ­μης, δι­έ­τα­ξε καί ἅρ­πα­ξαν ἀ­μέ­σως τήν Ἁ­γί­α. Ἀ­φοῦ πα­ρου­σι­ά­σθη­κε αὐ­τή μπρο­στά του δι­α­τά­χθη­κε νά θυ­σιά­ση στά εἴ­δω­λα. «Ἐ­άν ὅ­μως δέν θέ­λης», τῆς εἶ­πε, «θά σέ βά­λω σέ προ­νο­στά­σιο». Καί ἡ Ἁ­γί­α τοῦ ἀ­πήν­τη­σε· «Οὔ­τε στούς θε­ούς σου θυ­σιά­ζω, οὔ­τε γιά τό πορ­νο­στά­σιο, πού μέ φο­βε­ρί­ζεις φρον­τί­ζω. Δι­ό­τι ἐλ­πί­ζω στόν Θε­ό μου, ὅ­τι θά λυ­τρω­θῶ ἀ­πό αὐ­τό κα­θα­ρή μέ τήν βο­ή­θεια ἐ­κεί­νου».

Ὅ­ταν ἄ­κου­σε ὁ ἄρ­χον­τας αὐ­τά, φώ­να­ξε ἐ­κεῖ­νον πού ἔ­χει τίς πόρ­νες γυ­ναῖ­κες καί τοῦ πα­ρέ­δω­σε τήν Ἁ­γί­α, δί­νον­τας δι­α­τα­γή πρῶ­τα νά δι­α­πομ­πεύ­ση τήν Μάρ­τυ­ρα στήν πό­λι, φο­ρῶν­τας ἕ­να μό­νον φό­ρε­μα· καί ἀ­φοῦ τό ἔ­κα­νε αὐ­τό, τήν ἔ­φε­ρε κα­τό­πιν στό ἐρ­γα­στή­ρι τοῦ Σα­τα­νᾶ, δη­λα­δή στό πορ­νο­στά­σιο καί κα­θέ­νας πλη­σί­α­ζε ἐ­λέ­υ­θε­ρα κον­τά, γιά νά τήν ἀ­τι­μά­ση. Ὅ­λοι ὅ­μως, μό­λις πλη­σί­α­ζαν, αἰ­σθά­νον­ταν ναρ­κω­μέ­νοι καί μού­δια­ζαν καί ἡ ἐ­πι­θυ­μί­α τους ψυ­χραι­νό­ταν τό­σο, πού γί­νον­ταν σάν νε­κροί. Τό­τε ἕ­νας ὑ­πε­ρή­φα­νος, μέ με­γά­λο κομ­πα­σμό καί με­γά­λη καύ­χη­σι πε­ρι­έ­παι­ζε τούς ἄλ­λους. Καί μέ πολ­λή θρα­σύ­τη­τα μπῆ­κε σάν ἕ­νας ἵπ­πος θη­λυ­μα­νής καί πλη­σί­α­σε στήν παρ­θέ­νο, καί, ὤ τοῦ θαύ­μα­τος!, ἀμέσως πέ­θα­νε καί ἔ­πε­σε κα­τά γῆς.

 Ἀ­φοῦ πέ­ρα­σε ὥ­ρα πολ­λή, ἕ­νας ἀ­πό ἐ­κεί­νους, πού πα­ρε­βρί­σκον­ταν ἐ­κεῖ, μέ με­γά­λη φω­νή φώ­να­ξε λέ­γον­τας· «Με­γά­λη εἶ­ναι ἡ πί­στις τῶν Χρι­στια­νῶν». Μπαί­νον­τας ὅ­μως καί οἱ ἄλ­λοι καί βλέ­πον­τας τό πα­ρά­δο­ξο ἐ­κεῖ­νο θέ­α­μα τοῦ νε­κροῦ, ὅ­λοι μα­ζί μέ μί­α φω­νή φώ­να­ξαν· «Με­γά­λη εἶ­ναι ἡ τοῦ Χρι­στοῦ δύ­να­μις». Ὅ­ταν ἔ­μα­θε ὁ ἄρ­χον­τας αὐ­τά, ἔ­δω­σε δι­α­τα­γή νά πα­ρου­σια­σθῆ μπρο­στά του ἡ Ἁ­γί­α. Καί τῆς λέ­ει· «Πές μου, πο­νη­ρή γυ­ναί­κα, μέ ποι­όν τρό­πο σκό­τω­σες τόν νε­α­ρό;­». Ἡ Ἁ­γί­α ἀ­πάν­τη­σε· «Ὅ­ταν ἐ­σύ δι­έ­τα­ξες νά μέ ἀ­τι­μά­σουν, τό­τε, ὅ­ταν μέ ἔ­φερ­ναν στό πορ­νο­στά­σιο, ἀ­κο­λού­θη­σε μα­ζί μου ἕ­νας λευ­κο­φό­ρος νέ­ος. Καί μπαί­νον­τας μα­ζί μέ ἐ­μέ­να στό ἐρ­γα­στή­ρι τοῦ Δι­α­βό­λου, στε­κό­ταν κον­τά μου, καί αὐ­τός ἐ­νέ­κρω­νε τήν ἐ­πι­θυ­μί­α τῶν νέ­ων, πού μέ πλη­σί­α­ζαν. Αὐ­τός ἦ­ταν πού θα­νά­τω­σε καί αὐ­τόν τόν νε­κρό πού βλέ­πεις, δι­ό­τι αὐ­τός προ­η­γου­μέ­νως μέ πλη­σί­α­σε μέ με­γά­λη ὑ­πε­ρη­φά­νεια καί θρα­σύ­τη­τα. Καί πρίν νά μέ πιά­ση ἤ νά πῆ κα­νέ­να λό­γο αἰ­σχρό, τόν ἔ­κα­νε τέ­τοι­ον ὁ λευ­κο­φό­ρος ἐ­κεῖ­νος, ὅ­πως τώ­ρα τόν βλέ­πεις».

Πά­λι ὁ ἄρ­χον­τας τῆς λέ­ει· «Καί ποι­ός εἶ­ναι αὐ­τός πού σέ βο­ή­θη­σε;». Ἡ Ἁ­γί­α ἀ­πάν­τη­σε· «Ὁ Κύ­ριος καί Θε­ός μου ἔ­στει­λε τόν Ἄγ­γε­λό του καί μέ φύ­λα­ξε ἀ­νώ­τε­ρη ἀ­πό κά­θε ἀ­τι­μί­α». Ὁ ἄρ­χον­τας λέ­ει· «Καί λοι­πόν ἄν τυ­χόν θέ­λης νά μᾶς πλη­ρο­φο­ρή­σης, ὅ­τι λές ἀ­λη­θι­νά, πα­ρα­κά­λε­σε τόν Θε­ό σου καί ἀ­νά­στη­σε αὐ­τόν τόν νε­κρό». Τό­τε ἡ Ἁ­γί­α, ἀ­φοῦ σή­κω­σε τά χέ­ρια της στόν οὐ­ρα­νό, προ­σευ­χή­θη­κε. Καί, ὤ τοῦ θαύ­μα­τος!, ἀ­νέ­στη­σε τόν νε­κρό. Τό­τε βλέ­πον­τας τό πα­ρά­δο­ξο θαῦ­μα, ἐ­ξε­πλά­γη­σαν ὅ­λοι. Καί αὐ­τός ἀ­κό­μη ὁ ἄρ­χον­τας καί πολ­λοί ἄλ­λοι φώ­να­ξαν· «Με­γά­λη εἶ­ναι ἡ δύ­να­μις τῶν Χρι­στια­νῶν καί με­γά­λος βέ­βαι­α εἶ­ναι ὁ Θε­ός τῆς εὐ­γε­νέ­στα­της αὐ­τῆς γυ­ναί­κας». Με­ρι­κοί ὅ­μως ἀ­πό τούς ἀ­σε­βεῖς καί ἀ­κά­θαρ­τους, φώ­να­ξαν στόν ἄρ­χον­τα· «Βγά­λε την ἀ­πό τήν μέ­ση· δι­ό­τι ὅ­σα θαυ­μά­σια φαί­νε­ται ὅ­τι κά­νει, ὅ­λα τά κά­νει μέ μα­γι­κή τέ­χνη». Τό­τε ὁ ἄρ­χον­τας πρό­στα­ξε νά κά­ψουν μέ φω­τιά τήν Ἁ­γί­α.

Ἀ­φοῦ λοι­πόν ἄ­να­ψε ἡ πυρ­κα­ϊ­ά, σφρά­γι­σε πρῶ­τα ἡ Ἁ­γί­α τόν ἑ­αυ­τό της μέ τόν τύ­πο τοῦ τι­μί­ου Σταυ­ροῦ καί κα­τό­πιν μπῆ­κε στό μέ­σο τῆς πυρ­κα­ϊ­ᾶς μέ με­γά­λο θάρ­ρος. Ἔ­τσι ἔ­χον­τας στό στόμα της τήν προ­σευ­χή, ἔ­τρε­ξε ἡ μα­κα­ρί­α στά Οὐ­ρά­νια, πρός τόν Νυν­φί­ο, τόν ὁ­ποῖ­ον ἐ­πό­θη­σε, ἀ­φή­νον­τας τό παρ­θε­νι­κό σῶ­μα της μέ­σα στήν φω­τιά. Καί ὅ­ταν ἐ­κεί­νη ἔ­σβη­σε, τό­τε με­ρι­κοί Χρι­στια­νοί πῆ­ραν κρυ­φά τό τί­μιο λεί­ψα­νό της καί τό ἐν­τα­φί­α­σαν μέ τι­μές δο­ξά­ζον­τας τόν Θεό.