Τῷ αὐτῷ μηνί ΚΔ΄, μνήμη τῆς Ὁσίας μητρός ἡμῶν Ξένης καί τῶν αὐτῆς δύο θεραπαινίδων.

Τῷ αὐτῷ μηνί ΚΔ΄, μνήμη τῆς Ὁσίας μητρός ἡμῶν Ξένης καί τῶν αὐτῆς δύο θεραπαινίδων.

 Ἡ μα­κά­ρια αὐ­τή καί ἀ­εί­μνη­στη Ξέ­νη κα­τα­γό­ταν ἀ­πό τήν με­γα­λό­δο­ξη πό­λι τῆς Ρώ­μης, προ­ερ­χό­με­νη ἀ­πό γέ­νος τί­μιο καί ἐ­παι­νε­τό. Ὅ­ταν οἱ γο­νεῖς τῆς Ἁ­γί­ας θέ­λη­σαν νά τήν παν­τρέ­ψουν καί ἤ­δη ὅ­λα τά τοῦ γά­μου ἦ­ταν ἕ­τοι­μα, τό­τε ἡ Ἁ­γί­α παίρ­νον­τας δύ­ο ὑ­πη­ρέ­τρι­ες βγῆ­κε ἀ­πό τόν νυ­φι­κό θά­λα­μο καί μπαί­νον­τας σέ κα­ΐ­κι ἀ­νε­χώ­ρη­σε καί, ἀ­φοῦ ἄλ­λα­ξε δι­ά­φο­ρους τό­πους, πῆ­γε στήν πό­λι Μύ­λασ­σα, ἡ ὁ­ποί­α εἶ­ναι κά­στρο σκλη­ρό, Μεσ­σί κοι­νῶς ὀ­νο­μα­ζό­με­νο καί βρί­σκε­ται στήν Κα­ρί­α τῆς Ἀ­σί­ας καί εἶ­ναι τι­μη­μέ­νη μέ Ἐ­πι­σκο­πι­κό θρό­νο ὑ­πό τήν ἐ­πι­τή­ρη­σι τοῦ Ἐ­πι­σκό­που Σταυ­ρου­πό­λε­ως. Μᾶλ­λον λοι­πόν στήν πό­λι αὐ­τή ἐγ­κα­τα­στά­θη­κε ἡ Ὁ­σί­α ἀ­πό τόν θε­σπέ­σιο Παῦ­λο τόν Μο­να­χό καί Πρε­σβύ­τε­ρο, ὁ ὁ­ποῖ­ος κα­τά τήν νῆ­σο Κῶ[86], ἀ­φοῦ τῆς ἐμ­φα­νί­σθη­κε μέ θε­ϊ­κή ἀ­πο­κά­λυ­ψι, τήν ὡ­δή­γη­σε στήν ἀ­νώ­τε­ρη πνευ­μα­τι­κή κα­τά­στα­σι στήν κα­τά Χρι­στό ζω­ή.

Ἐ­κεῖ λοι­πόν στήν πό­λι Μύ­λασ­σα κα­τα­σκευ­ά­ζον­τας ἡ μα­κά­ρια ἕ­να μι­κρό να­ό στό ὄ­νο­μα τοῦ Ἁ­γί­ου Στε­φά­νου τοῦ Πρω­το­μάρ­τυ­ρα, χρη­σι­μο­ποι­οῦ­σε με­γά­λη ἄ­σκη­σι μα­ζί μέ τίς δύ­ο ὑ­πη­ρέ­τρι­ές της καί μέ με­ρι­κές ἄλ­λες παρ­θέ­νες, πού συγ­κεν­τρώ­θη­καν ἐ­κεῖ. Ἔ­τσι μέ τήν ἀ­πο­χή τῶν ἡ­δο­νῶν ὅ­λων τῶν αἰ­σθή­σε­ων ἀ­νέ­βα­σε τόν ἑ­αυ­τό της ἡ μα­κά­ρια σέ μί­α οὐ­ρά­νια πο­λι­τεί­α.

Ἀ­φοῦ πέρασε κα­λά τήν ζω­ή της, ὕ­στε­ρα, ἀ­φοῦ ἐ­κοι­μή­θη ὁ­σια­κά καί εἰ­ρη­νι­κά, ἔ­λα­βε ἀ­πό τόν Θε­ό τήν ἀ­κό­λου­θη μαρ­τυ­ρί­α· Δι­ό­τι κα­τά τό με­ση­μέ­ρι τῆς ἡ­μέ­ρας, ἐ­νῷ ὁ ἥ­λιος ἔ­λαμ­πε κα­θα­ρά, φά­νη­κε σταυ­ρός στόν οὐ­ρα­νό, ὁ ὁ­ποῖ­ος σχη­μα­τί­σθη­κε μέ­σα ἀπό τά ἀ­στέ­ρια. Ἐ­κεῖ­νον τόν σταυ­ρό μέ τά ἄ­στρα, πού ἐμ­φα­νί­σθη­κε, τόν ἔ­κλει­σε στήν μέ­ση ἕ­νας χο­ρός ἑ­πτά ἀ­στέ­ρων, πού ἦ­ταν τρι­γύ­ρω. Φαι­νό­ταν μά­λι­στα, ὅ­τι ὁ σταυ­ρός καί ὁ χο­ρός τῶν ἀ­στέ­ρων, συ­νώ­δευ­αν τό νε­κρο­κράβ­βα­το τῆς Ὁ­σί­ας. Δι­ό­τι ὅ­ταν ἐ­κεῖ­νος με­τα­φε­ρό­ταν, τό­τε μα­ζί μέ ἐ­κεῖ­νον με­τα­φέ­ρον­ταν καί αὐ­τά καί, ὅ­ταν ἐ­κεῖ­νος στα­μα­τοῦ­σε, τό­τε στα­μα­τοῦ­σαν καί αὐ­τά σέ ση­μεῖ­ο πού νά φαί­νε­ται, ὅ­τι αὐ­τά ἦ­ταν ἕ­νας στέ­φα­νος τῆς μα­κα­ρί­ας Ξέ­νης, ὁ ὁ­ποῖ­ος τῆς δό­θη­κε ἀ­πό τόν Θε­ό σέ ἀν­τάλ­λαγ­μα τῆς πο­λυ­χρό­νιας νη­στεί­ας, τῆς χα­μαι­κοι­τί­ας καί τῆς ἀ­γρυ­πνί­ας καί τῆς παρ­θε­νί­ας της. Καί αὐ­τό εἶ­ναι φα­νε­ρό. Δι­ό­τι ὅ­ταν τό ἅ­γιο λεί­ψα­νο τῆς Ὁ­σί­ας κρύ­φθη­κε στήν γῆ καί δέν φαι­νό­ταν, τό­τε καί ὁ σταυ­ρός ἐ­κεῖ­νος καί ὁ χο­ρός τῶν ἀ­στέ­ρων ἔ­γι­νε ἀ­φα­νής καί ἀ­ό­ρα­τος. Αὐ­τά πού ἔ­γι­ναν στήν Ὁ­σί­α φα­νε­ρώ­θη­καν ἀ­πό μί­α ὑ­πη­ρέ­τριά της, ἡ ὁ­ποί­α, ὅ­ταν πέ­θαι­νε ἡ Ὁ­σί­α, δι­η­γή­θη­κε ποι­ά ἦ­ταν καί ποι­ά πα­τρί­δα εἶ­χε καί ἀ­πό ποι­ό ἐ­πί­ση­μο γέ­νος κα­τα­γό­ταν καί ὅ­τι προ­η­γου­μέ­νως ἀ­πό τούς γο­νεῖς της ὠ­νο­μα­ζό­ταν Εὐ­σε­βί­α, ὕ­στε­ρα ὅ­μως αὐ­τή ὠ­νό­μα­σε τόν ἑ­αυ­τό της Ξέ­νη, θέ­λον­τας ἀ­πό τα­πεί­νω­σι νά κρυ­φθῆ ἀ­πό τούς ἀν­θρώ­πους. (Τόν ἐ­κτε­νῆ Βί­ο της βλέ­πε στό Ἐ­κλό­γιο[87]).

Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ μνήμη τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Παύλου, Παυσιρίου καί Θεοδοτίωνος τῶν αὐταδέλφων.

Αὐ­τοί ἔ­ζη­σαν στά χρό­νια τῶν αὐ­το­κρα­τό­ρων Δι­ο­κλη­τια­νοῦ καί Μα­ξι­μια­νοῦ, κα­τά τό ἔ­τος 290, καί στήν Κλε­ο­πά­τρι­δα, πού τώ­ρα ὀ­νο­μά­ζε­ται Σου­βέζ καί βρί­σκε­ται στήν Αἴ­γυ­πτο, ἄρ­χον­τας ἦ­ταν ὁ Ἀ­ρεια­νός. Ἦ­ταν καί οἱ τρεῖς ἀ­δελ­φοί κα­τά σάρ­κα. Καί ὁ μέν Παῦ­λος καί Παυ­σί­ριος, ἔ­γι­ναν Μο­να­χοί ἀ­πό νε­α­ρή ἡ­λι­κί­α, ἐ­νῷ ὁ Θε­ο­δο­τί­ων, ζοῦ­σε στά βου­νά μα­ζί μέ τούς κλέ­πτες. Συ­νε­λή­φθη­σαν ἀ­πό τόν ἡ­γε­μό­να, ὅ­ταν ὁ Παῦ­λος ἦ­ταν 37 ἐ­τῶν καί ὁ Παυ­σί­ριος 25 ἐ­τῶν, καί ὡ­μο­λό­γη­σαν μέ θάρ­ρος τήν πί­στι τοῦ Χρι­στοῦ. Τό­τε ὁ ἀ­δελ­φός τους Θε­ο­δο­τί­ων, μα­θαί­νον­τας ὅ­τι συ­νε­λή­φθη­σαν, ἄ­φη­σε τά βου­νά καί τούς κλέ­φτες καί πῆ­γε γιά νά τούς δῆ καί νά τούς ἀ­πο­χαι­ρε­τί­ση. Βλέ­πον­τάς τους ὅ­μως νά κρί­νων­ται ἀ­πό τόν ἡ­γε­μό­να, νά πλη­σιά­ση βέ­βαι­α κον­τά δέν τόλ­μη­σε. Πη­γαί­νον­τας ὅ­μως σέ ἕ­να πα­ρά­με­ρο τό­πο, συλ­λο­γι­ζό­ταν ἄ­ρα­γε ποι­ά κλη­ρο­νο­μί­α καί δό­ξα θά ἀ­πο­λαύ­σουν οἱ ἀ­δελ­φοί του. Τό­τε, ἀ­φοῦ θερ­μάν­θη­κε ἡ κα­ρι­δά του ἀ­πό τήν θεί­α χά­ρι, ἐ­πέ­στρε­ψε καί, ἀ­φοῦ πα­ρου­σι­ά­σθη­κε μπροστά στόν ἡ­γε­μό­να, ὡ­μο­λό­γη­σε καί αὐ­τός τόν ἑ­αυ­τό του Χρι­στια­νό, καί ἀ­φοῦ ἐ­πι­τέ­θη­κε ἐ­ναν­τί­ον τοῦ ἡ­γε­μό­να, τόν ἔρ­ρι­ξε κά­τω ἀ­πό τόν θρό­νο του. Τό­τε ἀ­μέ­σως περ­νοῦν πυ­ρω­μέ­να καρ­φιά στά πλευ­ρά του καί στήν κοι­λιά του καί κα­τό­πιν τόν ἀ­πο­κε­φά­λι­σαν. Καί ἔ­τσι ὁ ἀ­οί­δι­μος δέ­χθη­κε τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου τόν στέ­φα­νο. Ὁ Παῦ­λος καί Παυ­σί­ριος, ἀ­φοῦ ρί­χθη­καν σέ πο­τα­μό, ἔ­λα­βαν τέ­λος τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου τους.

Μνήμη τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Βαβύλα τοῦ ἐν Σικελίᾳ καί Ἀγαπίου καί Τιμοθέου τῶν μαθητῶν αὐτοῦ.

 Αὐ­τός ὁ ἐν Ἁ­γί­οις Πα­τήρ ἡ­μῶν Βα­βύ­λας κα­τα­γό­ταν ἀ­πό τήν Ἀ­να­το­λή, γεν­νή­θη­κε ὅ­μως ἀ­πό εὐ­γε­νεῖς καί φι­λό­θε­ους γο­νεῖς στήν ἐ­πί­ση­μη Θε­ού­πο­λι[88]. Αὐ­τός λοι­πόν ἐκ­παι­δεύ­θηκε μέ παι­δεί­α καί νου­θε­σία Κυ­ρί­ου καί ἔ­μα­θε τά ἱ­ε­ρά γράμ­μα­τα, τά ὁ­ποῖ­α ὁ­δη­γοῦν τόν ἄν­θρω­πο πιό γρή­γο­ρα στόν Θε­ό. Ἀ­φοῦ ἀ­γά­πη­σε τόν Θε­ό ἀ­πό τήν νε­α­ρή ἡ­λι­κί­α, μί­ση­σε τόν κό­σμο. Καί ὅ­ταν οἱ γο­νεῖς του πέ­θα­ναν, μοί­ρα­σε τόν πλοῦ­το τους σέ πτω­χούς καί χῆ­ρες καί ὀρ­φα­νά. Καί ἔ­τσι, ἀ­φοῦ ἐ­λευ­θέ­ρω­σε τόν ἑ­αυ­τό του ἀ­πό κά­θε τα­ρα­χή καί φρον­τί­δα βι­ω­τι­κή, ἀ­νέ­βη­κε στό βου­νό καί ἡ­σύ­χα­ζε, ἔ­χον­τας μα­ζί του καί δύ­ο μα­θη­τές, τόν Ἀ­γά­πιο καί τόν Τι­μό­θε­ο. Ἔ­γι­νε καί Ἱ­ε­ρέ­ας καί τί­μη­σε ἐ­πά­ξια τό τῆς ἱ­ε­ρω­σύ­νης ἀ­ξί­ω­μα. Ὕ­στε­ρα ἀ­να­χω­ρῶν­τας πῆ­γε στήν Ρώ­μη.

 Ἐ­πει­δή ὅ­μως οἱ ἐ­κεῖ αἱ­μο­βό­ροι εἰ­δω­λο­λά­τρες φρόν­τι­ζαν νά τόν προ­δώ­σουν στούς ἄρ­χον­τες. Ἐξ αἰ­τί­ας αὐ­τοῦ, ἐγ­κα­τα­λεί­πον­τας τήν Ρώ­μη ὁ Ἅ­γιος, πῆ­γε στό νη­σί τῆς Σι­κε­λί­ας μα­ζί μέ τούς δύ­ο μα­θη­τές του, καί ἐ­κεῖ ἀ­φοῦ πέ­ρα­σε και­ρό ἀρ­κε­τό, πολ­λούς ἀ­πί­στους ὡ­δή­γη­σε στήν θε­ο­γνω­σί­α μέ τήν χά­ρι τοῦ Πνεύ­μα­τος, πού κα­τοι­κοῦ­σε μέ­σα του. Ἐ­πει­δή ὅ­μως, σύμ­φω­να μέ τό λό­γιο τοῦ Εὐ­αγ­γε­λί­ου, δέν μπο­ρεῖ νά κρυ­φθῆ πό­λις «ἐ­πά­νω ὄ­ρους κει­μέ­νη», γι’  αὐ­τό οὔ­τε ὁ μα­κά­ριος Αὐ­τός μπό­ρε­σε νά κρυ­φθῆ ἀ­πό τόν ἄρ­χον­τα τῆς Σι­κε­λί­ας. Ἔ­τσι, ἀ­φοῦ ὁ ἄρ­χον­τας συ­νέ­λα­βε αὐ­τόν καί τούς δύ­ο του μα­θη­τές, μό­λις εἶ­δε, ὅ­τι μέ παρ­ρη­σί­α ὡ­μο­λό­γη­σαν τόν Χρι­στό Θε­ό ἀ­λη­θι­νό, ἀρ­χι­κά τούς ἔ­δει­ρε τό­σο πο­λύ, ὥ­στε κα­τα­κοκ­κί­νι­σαν τά σώ­μα­τά τους. Ἔ­πει­τα δι­έ­τα­ξε τούς στρα­τι­ῶ­τες, νά τούς πε­ρι­τρι­γυ­ρί­σουν στήν πό­λι καί μα­ζί νά τούς τι­μω­ρή­σουν ἀ­πάν­θρω­πα μέ δι­ά­φο­ρες τι­μω­ρί­ες μέ σκο­πό ἀρ­χι­κά μέ τίς τι­μω­ρί­ες νά φο­βε­ρί­ση τίς πό­λεις τῆς Σι­κε­λί­ας καί ἐ­πί πλέ­ον νά ἐκ­πλη­ρώ­ση τό πά­θος καί τόν θυ­μό, πού εἶ­χε κα­τά τῶν Ἁ­γί­ων. Οἱ Ἅ­γιοι Μάρ­τυ­ρες ὅ­μως ἔ­παιρ­ναν δύ­να­μι ἀ­πό τά βα­σα­νι­στή­ρια, ἐλ­πί­ζον­τας ὁ­λο­κλη­ρω­τι­κά καί ἀ­πο­βλέ­πον­τας στά αἰ­ώ­νια ἀ­γα­θά. Κα­τά τήν ἑ­πό­με­νη ἡ­μέ­ρα κα­τέ­σφα­ξε τούς Ἁ­γί­ους μέ μα­χαί­ρια καί τά σώ­μα­τά τους τά ἔρ­ρι­ξε στήν φω­τιά. Ἡ φω­τιά ὅ­μως δέν τά ἔ­βλα­ψε κα­θό­λου, ἀλ­λά τά δι­α­φύ­λα­ξε σῶ­α καί ἀ­βλα­βῆ. Τό­τε τά πῆ­ραν με­ρι­κοί Χρι­στια­νοί καί τά ἐν­τα­φί­α­σαν μέ τι­μές σ’ αὐ­τήν τήν νῆ­σο τῆς Σι­κε­λί­ας.

  Ὁ Ὅσιος Πατήρ ἡμῶν Μακεδόνιος, ἐν εἰρήνῃ τελειοῦται.

 Αὐ­τός ὁ ἐν Ἁ­γί­οις Πα­τήρ ἡ­μῶν Μα­κε­δό­νιος, ὡς στί­βο τῶν ἀ­σκη­τι­κῶν του ἀ­γώ­νων καί πα­λαί­στρα χρη­σι­μο­ποι­οῦ­σε τίς κο­ρυ­φές τῶν βου­νῶν. Ἐ­κεῖ εἶ­χε τό ἀ­σκη­τα­ριό καί κα­τοι­κί­α του, ἄλ­λο­τε ἡ­συ­χά­ζον­τας σέ ἕ­να τό­πο, ἄλ­λο­τε πά­λι σέ ἄλ­λον καί ἄλ­λο­τε με­τα­βαί­νον­τας σέ ἄλ­λον, στήν Φοι­νί­κη δη­λα­δή, καί στήν Συ­ρί­α καί στήν Κι­λι­κί­α. Ἔ­κα­μνε δέ τίς με­τα­βά­σεις αὐ­τές, γιά νά ἀ­πο­φεύ­γη τίς ἐ­νο­χλή­σεις, πού προ­ξε­νοῦ­σαν, ὅ­σοι πή­γαια­ναν νά τόν συ­ναν­τή­σουν. Πέ­ρα­σε λοι­πόν ὁ μα­κά­ριος σα­ραν­τα­πέν­τε χρό­νοι­α, χω­ρίς νά ἔ­χη ἐ­πά­νω ἀ­πό τό κε­φά­λι του τέν­τα ἤ κα­λύ­βη ἤ κά­ποι­α ἄλ­λη σκε­πή, ἀλ­λά στε­κό­ταν μέ­σα σέ ἕ­να λάκ­κο βα­θύ[89]. Μό­νον, ὅ­ταν γέ­ρα­σε, ὑ­πο­χώ­ρη­σε σέ ὅ­σους τόν πα­ρα­κα­λοῦ­σαν καί κα­τε­σκεύ­α­σε μί­α κα­λύ­βα. Ὕ­στε­ρα ὅ­μως χρη­σι­μο­ποι­οῦ­σε γιά κα­τοι­κί­α κά­ποι­α κελ­λά­κια, ὄ­χι δι­κά του, ἀλ­λά ξέ­να. Ἐ­κεῖ ἔ­ζη­σε ἄλ­λα εἴ­κο­σι πέν­τε χρό­νια, ὥ­στε ὅ­λα τά χρό­νια της ζω­ῆς του συγ­κεν­τρώ­νον­ται σέ ἑ­βδο­μῆν­τα. Ἐ­πει­δή ὅ­μως τρε­φό­ταν μέ μό­νο κρι­θά­ρι καί νε­ρό, γιά δι­ά­στη­μα σα­ράν­τα ἐ­τῶν, γι’  αὐ­τό ὁ ἀ­οί­δι­μος κα­τό­πιν ἀ­σθέ­νη­σε καί ζοῦ­σε μέ λί­γο κομ­μά­τι ψω­μιοῦ καί μέ πο­τό ἁ­πλοῦ νε­ροῦ. Μέ τέ­τοι­α θαυ­μά­σια ἄ­σκη­σι ζῶν­τας ἀ­ξι­ώ­θη­κε ἀ­πό τόν Κύ­ριο νά κά­νη θαύ­μα­τα, δη­λα­δή νά δι­ώ­χνη δαι­μό­νια ἀ­πό τούς ἀν­θρώ­πους, νά ἰ­α­τρεύ­η δι­ά­φο­ρα πά­θη καί ἀ­σθέ­νει­ες καί νά ἐ­κτε­λῆ ἄλ­λα πολ­λά πα­ρά­δο­ξα.

Σ’  αὐ­τόν τόν Ὅ­σιο ἔ­φε­ραν κά­πο­τε μί­α γυ­ναί­κα, ἡ ὁ­ποί­α ἀ­πό ἐ­νέρ­γεια τοῦ Δι­α­βό­λου ἔ­τρω­γε ὑ­περ­βο­λι­κό φα­γη­τό. Δη­λα­δή ἔ­τρω­γε κα­θη­με­ρι­νά τριά­ντα κα­τοι­κή­σι­μες ὄρ­νι­θες καί πά­λι δέν χόρ­ται­νε, ἀλ­λ’ ἀ­κό­μη πει­νοῦ­σε. Τόν πα­ρα­κα­λοῦ­σαν τόν Ὅ­σιο λοι­πόν οἱ συγ­γε­νεῖς τῆς γυ­ναί­κας νά τήν σπλαγ­χνι­σθῆ καί νά τήν θε­ρα­πεύ­ση, δι­ό­τι εἶ­χε ξο­δέ­ψει ὅ­λη τήν πε­ρι­ου­σί­α της στό φα­γη­τό. Τό­τε τήν σπλαγ­χνί­σθη­κε ὁ ἄν­θρω­πος τοῦ Θε­οῦ καί προ­σευ­χή­θη­κε στόν Θε­ό. Κα­τό­πιν, ἀ­φοῦ ἔ­βα­λε τό δε­ξί του χέ­ρι σέ νε­ρό καί τό σφρά­γι­σε μέ τήν σω­τή­ρια σφρα­γῖ­δα τοῦ Σταυ­ροῦ, πρό­στα­ξε τήν γυ­ναῖ­κα, πού ἔ­πα­σχε νά τό πι­ῆ καί ἔ­τσι τήν ἔ­κα­νε νά τρώ­η φυ­σι­ο­λο­γι­κά καί νά ἀρ­κῆ­ται μό­νο σέ μι­σή ὄρ­νι­θα. Ἀ­φοῦ λοι­πόν γνή­σια δού­λε­ψε τόν Θε­ό, σέ ἡ­λι­κί­α ἑ­βδο­μῆν­τα ἐ­τῶν ἀ­πῆλ­θε πρός Κύ­ριο[90].

  Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ γέγονεν ἡ ἀνακομιδή τῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Ἀναστασίου τοῦ Πέρσου.

Ὅ­ταν ὁ Ἡ­γού­με­νος τοῦ Μο­να­στη­ριοῦ τοῦ Ἁ­γί­ου Ἀ­να­στα­σί­ου, πού βρί­σκε­ται στά Ἱ­ερ­σό­λυ­μα, ὁ καί γέ­ρον­τας τοῦ Ὁ­σι­ο­μάρ­τυ­ρος Ἀ­να­στα­σί­ου τοῦ Πέρ­σου, ἔ­μα­θε ὅ­τι ὁ πνευ­μα­τι­κός του υἱ­ός Ἀ­να­στά­σιος, ἐ­πι­θύ­μη­σε νά πά­θη γιά τόν Χρι­στό καί τήν εὐ­σέ­βεια, πα­ρε­κά­λε­σε ὅ­λη τήν ἀ­δελ­φό­τη­τα νά πα­ρα­κα­λέ­σουν τόν Θε­ό, γιά νά τε­λει­ώ­ση κα­λῶς τόν δρό­μο τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου. Ἔ­γρα­ψε ἀ­κό­μη καί πρός τόν ἴ­διο Ἀ­να­στά­σιο γράμ­μα­τα μέ δύ­ο ἀ­δελ­φούς, ἐ­νι­σχύ­ον­τας μέ αὐ­τά τήν προ­θυ­μί­α του πε­ρισ­σό­τε­ρο. Ὁ ἕ­νας δέ ἀ­πό τούς ἀ­δελ­φούς πῆ­γε καί μα­ζί μέ τόν Μάρ­τυ­ρα ἀ­πό τήν Και­σά­ρεια τῆς Πα­λαι­στί­νης στήν Περ­σί­α, ὅ­πως τοῦ εἶ­χε πα­ραγ­γεί­λη ὁ Ἡ­γού­με­νος, γιά νά ὑ­πη­ρε­τῆ τόν Μάρ­τυ­ρα στά ἀ­πα­ραί­τη­τα καί νά πα­ρη­γο­ρῆ τήν ψυ­χή του, ἡ ὁ­ποί­α ὑ­πέ­φε­ρε ἀ­πό τό­ση κα­κο­πά­θεια. Καί ἐ­πί πλέ­ον, ὄν­τας μα­ζί μέ τόν Μάρ­τυ­ρα καί βλέ­πον­τας μέ τά ἴ­δια του τά μά­τια τά μαρ­τύ­ρια, νά μπο­ρῆ κα­τό­πιν νά τά δι­η­γη­θῆ μέ βε­βαι­ό­τη­τα στόν Ἡ­γού­με­νο καί στήν ἀ­δελ­φό­τη­τα. Ἀ­φοῦ λοι­πόν ὁ μα­κά­ριος Ἀ­να­στά­σιος ­τε­λεί­ω­σε τόν με­γά­λο καί σκλη­ρό ἀ­γῶ­να τοῦ μαρ­τυ­ρί­ου, τό­τε πῆ­γε ὁ ἀ­πε­σταλ­μέ­νος ἀ­δελ­φός ἐ­κεῖ­νος μα­ζί μέ ἄλ­λους φι­λό­θε­ους Χρι­στια­νούς, γιά νά συμ­μα­ζέ­ψουν μέ εὐ­λά­βεια καί ἱ­ε­ρό­τη­τα τό μαρ­τυ­ρι­κό ἐ­κεί­νου σῶ­μα. Καί, ὤ τοῦ θαύ­μα­τος! βρῆ­καν τούς σκύ­λους, πού ἔ­τρω­γαν τῶν ἄλ­λων τά σώ­μα­τα, αὐ­τοῦ ὅ­μως μό­νο τοῦ Μάρ­τυ­ρος Ἀ­να­στα­σί­ου τό λεί­ψα­νο δέν τό πλη­σί­α­σαν κα­θό­λου, ἀλ­λά, στε­κό­με­να, τό φύ­λα­γαν μέ εὐ­λά­βεια. Ἔ­τσι παίρ­νον­τάς το ὁ ἀ­δελ­φός καί, ἀ­φοῦ τό τί­μη­σε ὅ­σο ἐ­πέ­τρε­πε ὁ και­ρός, τό ἐν­τα­φί­α­σε στό ἐ­κεῖ Μο­να­στή­ρι τοῦ Ἁ­γί­ου Μάρ­τυ­ρος Σερ­γί­ου, κα­τά τόν 10ο χρό­νο τῆς βα­σι­λεί­ας Ἡ­ρα­κλεί­ου, κα­τά τήν 22α τοῦ πα­ρόν­τος Ἰ­α­νου­α­ρί­ου. Πα­ρέ­μει­νε δέ ὁ ἀ­πε­σταλ­μέ­νος Μο­να­χός στήν Περ­σί­α μέ­νον­τας κά­ποι­ο δι­ά­στη­μα χρο­νι­κό καί στο­χα­ζό­με­νος, πῶς νά ἐ­πι­στρέ­ψη στόν Ἡ­γού­με­νο χω­ρίς κίν­δυ­νο.

Ἀ­φοῦ πέ­ρα­σαν δέ­κα ἡ­μέ­ρες, φο­νεύ­θη­κε ὁ δυσ­σε­βής Χοσ­ρό­ης. Καί λοι­πόν φθά­νει στήν Περ­σί­α ἄλ­λος βα­σι­λιάς, συ­νο­δευ­ό­με­νος ἀ­πό στρά­τευ­μα Ρω­μα­ϊ­κό, πο­λύ πρᾶ­ος καί ἥ­με­ρος καί ἐν­τε­λῶς ἀν­τί­θε­τος μέ τόν Χοσ­ρό­η. Βλέ­πον­τας τό­τε ὁ Μο­να­χός τά ρω­μα­ϊ­κά στρα­τεύ­μα­τα στήν ξε­νι­τειά τῆς Περ­σί­ας σάν λαμ­πά­δες ἀ­ναμ­μέ­νες μέ­σα στό σκο­τά­δι, χά­ρη­κε πο­λύ, ἐ­πει­δή ἐ­πί πλέ­ον ἐ­λευ­θε­ρώ­θη­κε ἀ­πό τούς κιν­δύ­νους, πού σκε­πτό­ταν, ὅ­τι θά συμ­βοῦν στόν δρό­μο.

Τό­τε, ἀ­φοῦ ἔ­κα­νε γνω­στό τόν ἑ­αυ­τό του στά τῶν Ρω­μαί­ων στρα­τεύ­μα­τα, ὅ­τι δη­λα­δή εἶ­ναι Χρι­στια­νός καί Μο­να­χός, μέ χα­ρά δι­η­γή­θη­κε σέ χαί­ρον­τες, τά σχετικά μέ τόν μάρτυρα Ἀναστάσιο.

Γι’ αὐ­τό ἔ­γι­νε συγ­κοι­νω­νός τῆς τρα­πέ­ζης των καί συγ­κα­τοι­κί­ας καί μα­ζί μέ αὐ­τούς πέ­ρα­σε τήν χώ­ρα τῶν Ἀρ­με­νί­ων καί ὕ­στε­ρα ἀ­πό ἕ­να χρό­νο ἔ­φθα­σε στό Μο­να­στή­ρι του, φέρ­νον­τας μα­ζί του καί τό μο­να­χι­κό κολόβιο τοῦ Μάρ­τυ­ρα Ἀ­να­στα­σί­ου, δη­λα­δή τόν μαν­δύ­α, τόν ὁ­ποῖ­ο φο­ροῦ­σε σχε­δόν μέ­χρι τό τέ­λος τοῦ θα­νά­του του, πού ἔ­λα­βε μέ τό μαρ­τύ­ριο.

Δι­η­γή­θη­κε λοι­πόν ὁ Μο­να­χός σέ ὅ­λη τήν ἀ­δελ­φό­τη­τα τούς γεν­ναί­ους ἀ­γῶ­νες τοῦ Μάρ­τυ­ρα. Πρό­σθε­σε ἀ­κό­μη καί τό ἑ­ξῆς, ὅ­τι, δη­λα­δή, ἕ­νας δαι­μο­νι­σμέ­νος, μό­λις ντύ­θη­κε τόν ἀ­νω­τέ­ρω μαν­δύ­α τοῦ Μάρ­τυ­ρα, ἀ­μέ­σως γδύ­θηκε καί τό δαι­μό­νιο καί ἐ­λευ­θε­ρώ­θη­κε. Ὅ­ταν ὁ βα­σι­λιάς Ἡ­ρά­κλει­ος, κα­τά τό εἰ­κο­στό ἔ­τος τῆς βα­σι­λεί­ας του, ἔ­φε­ρε στήν Ἱ­ε­ρου­σα­λήμ τά τί­μια ξύ­λα τοῦ Σταυ­ροῦ, τά ὁ­ποῖ­α αἰχ­μα­λώ­τευ­σε ὁ βα­σι­λιάς τῶν Περ­σῶν Χοσ­ρό­ης, τό­τε στάλ­θη­κε καί ἕ­νας Ἐ­πί­σκο­πος ἀ­πό τόν Ἀρ­χι­ε­πί­σκο­πο τῶν Ρω­μα­ϊ­κῶν με­ρῶν[91] στήν Περ­σί­α καί ἔ­φε­ρε στήν Και­σά­ρεια τῆς Πα­λαι­στί­νης τά λεί­ψα­να τοῦ Ἁ­γί­ου Μάρ­τυ­ρος Ἀ­να­στα­σί­ου· καί ἔ­δω­σε μέν ἐ­κεῖ μι­κρή με­ρί­δα ἀ­πό τά ἅ­για λεί­ψα­να καί τά ὑ­πό­λοι­πα τά κρά­τη­σε. Ἡ δέ τι­μί­α κε­φα­λή τοῦ Μάρ­τυ­ρος καί ἡ ἁγία  του εἰκόνα προσκυνεῖται ἀπό τούς πιστούς στήν παλαιά Ρώμη.